Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

शिवलिंगं त्वया नाथ स्थापितं यन्ममोपरि । मम नाम्ना भवतु च कुशेश्वर इति स्मृतम्

śivaliṃgaṃ tvayā nātha sthāpitaṃ yanmamopari | mama nāmnā bhavatu ca kuśeśvara iti smṛtam

हे नाथ, जो शिवलिंग तुमने मेरे ऊपर स्थापित किया है, वह मेरे नाम से प्रसिद्ध हो और ‘कुशेश्वर’ के नाम से स्मरण किया जाए।

शिवलिङ्गम्Śiva-linga
शिवलिङ्गम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—शिवस्य लिङ्गम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/Agentive means/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
नाथO lord
नाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
स्थापितम्installed / established
स्थापितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शिवलिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
उपरिabove / upon
उपरि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of place)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
नाम्नाby (my) name
नाम्ना:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
भवतुlet it be
भवतु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
कुशेश्वरःKuśeśvara (Lord named after Kuśa)
कुशेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुश + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कुशस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
स्मृतम्is called / is remembered
स्मृतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (नाम) इत्यर्थे—‘called/remembered’

Kuśa

Tirtha: Kuśeśvara

Type: temple

Listener: Hari (addressed as Nātha)

Scene: Kuśa petitions the Lord: the liṅga installed above him should bear his name—Kuśeśvara. The scene emphasizes consecration, inscription, and the birth of a shrine-name within Dvārakā.

Ś
Śiva-liṅga
K
Kuśeśvara
V
Viṣṇu (implied by nātha in context)

FAQs

Sacred places arise from divine acts and remembered names; the liṅga becomes a lasting focus for devotion and merit.

Kuśeśvara—named Śiva-liṅga associated with the Dvārakā region in the Prabhāsa Khaṇḍa’s Dvārakā Māhātmya.

Implicitly, worship of the established liṅga (Kuśeśvara) is encouraged as a tirtha-centered devotional practice.