Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

दीपज्योतिःसमावेशात्तेषां गात्रेषु पार्थिव । मंत्रेण परिपूतानां परं तेजो व्यवर्धत

Transliteration

dīpajyotiḥsamāveśātteṣāṃ gātreṣu pārthiva | maṃtreṇa paripūtānāṃ paraṃ tejo vyavardhata

Translation

हे नरेश! दीप-ज्योति के उनके अंगों में समावेश से, और मंत्र द्वारा परिशुद्ध होने के कारण, उनका परम तेज अत्यन्त बढ़ गया।

Word by Word

• दीप-ज्योतिः-समावेशात्: from the infusion/entry of the lamp-light
• दीप-ज्योतिः-समावेशात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक) + ज्योतिस् (प्रातिपदिक) + समावेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दीपस्य ज्योतिषः समावेशः; तस्मात्)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• गात्रेषु: in (their) limbs/bodies
• गात्रेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• पार्थिव: O king
• पार्थिव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• मन्त्रेण: by/with mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• परिपूतानाम्: of those purified
• परिपूतानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: परि + पू (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘परिपूत’; पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; (तेषाम्) विशेषणम्

• परम्: supreme, great
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तेजः)

• तेजः: splendor, radiance
• तेजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• व्यवर्धत: increased, grew
• व्यवर्धत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + वर्ध् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator addressing a king; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The king (pārthiva)

Visual Art Cues

Scene: Lamp flames seem to enter or suffuse the devotees’ bodies; their limbs glow as if lit from within; mantra syllables visualized as golden script encircling them.

Characters & Entities

• Mantra
• Dīpa-jyotis (lamp-light)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra and disciplined worship purify the practitioner and intensify inner tejas (spiritual radiance).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs in the Arbuda-khaṇḍa stream of the Prabhāsa-khaṇḍa, associated with the Arbuda sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dīpa (lamp) worship/association and mantra-japa are implied as means of purification and empowerment.