Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 135

Devanagari script

मुक्त्वैकां कामिनीं पाप त्वं कृतः पद्मयोनिना । अवध्यः सर्वसत्त्वानां पुंसः जातौ धरातले

Transliteration

muktvaikāṃ kāminīṃ pāpa tvaṃ kṛtaḥ padmayoninā | avadhyaḥ sarvasattvānāṃ puṃsaḥ jātau dharātale

Translation

हे पापी! एक स्त्री को छोड़कर, पद्मयोनि (ब्रह्मा) ने तुझे ऐसा बनाया कि पृथ्वी पर मनुष्य-जाति में तू सब प्राणियों से अवध्य रहे।

Word by Word

• मुक्त्वा: having left/releasing; excepting
• मुक्त्वा: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), 'having released/excepting'

• एकाम्: one
• एकाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'कामिनीम्' इत्यस्य विशेषणम्

• कामिनीम्: a woman
• कामिनीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पाप: O sinner
• पाप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कृतः: made
• कृतः: Kriya (Participial predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'made'

• पद्म-योनिना: by the lotus-born (Brahmā)
• पद्म-योनिना: Karana (Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—पद्मात् योनि: यस्य (षष्ठी-तत्पुरुष; ब्रह्मणः विशेषणम्)

• अवध्यः: unslayable
• अवध्यः: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + वध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेध: 'not to be slain'

• सर्व-सत्त्वानाम्: of all beings
• सर्व-सत्त्वानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सर्वेषां सत्त्वानाम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• पुंसः: of a man
• पुंसः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुमांस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• जातौ: in (any) birth/class
• जातौ: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जाति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• धरातले: on the surface of the earth
• धरातले: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धरातल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—धरायाः तलम् (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रयोगे 'earth-surface')

Speaker

Devī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devi reveals the demon’s boon: invulnerable to all beings except one woman; the revelation hangs like a turning point, with Brahmā’s lotus symbolism hovering in the narrative memory.

Characters & Entities

• Padmayoni (Brahmā)
• Dānava
• Woman (kāminī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly boons are limited and conditional; dharma ultimately prevails through the hidden ‘exception’ within arrogance-driven power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is explicitly praised in this verse; it belongs to the Arbuda-khaṇḍa narrative frame in Prabhāsa-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse describes a boon (vara) and its condition.