Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

व्याघ्र उवाच । गत्वा स्वसुतसांनिध्यं दृष्ट्वात्मीयं च गोकुलम् । पुनरागमनं यत्ते न च तच्छ्रद्दधाम्यहम्

vyāghra uvāca | gatvā svasutasāṃnidhyaṃ dṛṣṭvātmīyaṃ ca gokulam | punarāgamanaṃ yatte na ca tacchraddadhāmyaham

व्याघ्र बोला—अपने बछड़े के पास जाकर और अपने गोशाले को देखकर, तुम जो फिर लौट आने की बात करती हो, उस पर मैं विश्वास नहीं करता।

व्याघ्रःthe tiger
व्याघ्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund): having gone
स्वown
स्व:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-रूपेण
सुतson
सुत:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-रूपेण
सांनिध्यम्presence; proximity
सांनिध्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसांनिध्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (स्वसुतस्य सांनिध्यम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund): having seen
आत्मीयम्one's own
आत्मीयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआत्मीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गोकुलम्-इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
गोकुलम्cow-settlement; cowherd village
गोकुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
आगमनम्returning
आगमनम्:
Karma/Topic (Object/विषय)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र 'पुनरागमनम्' इति समस्तपदस्य अङ्गम्
यत्which
यत्:
Vishaya (Topic/विषय)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
तेyour
ते:
Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (here: emphatic/and)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'पुनरागमनम्' इत्यस्य निर्देशः
श्रद्दधामिI believe; trust
श्रद्दधामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रद्-धा (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Vyāghra (Tiger)

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: The tiger, eyes narrowed, speaks with suspicion; behind Kapilā, a faint glimpse of the gokuḷa and herd suggests the temptation to flee; tension is conveyed through the tiger’s poised claws and the cow’s steady gaze.

V
Vyāghra
K
Kapilā (cow)
S
suta (calf)
G
gokula

FAQs

It frames a dharmic test: worldly attachment (calf and home) can weaken resolve, so truthfulness must be proven, not merely claimed.

This verse is within the Arbuda section of the Prabhāsa Khaṇḍa; the immediate line itself is narrative and does not directly name a tīrtha.

None; it is a dialogue establishing the moral tension of vow and return.