Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8
Devanagari script
गते दक्षे ततो भूयश्चंद्रमा रोहिणीरतः । त्यक्त्वा च कन्यकाः सर्वाः प्रजापतिसमुद्भवाः
Transliteration
gate dakṣe tato bhūyaścaṃdramā rohiṇīrataḥ | tyaktvā ca kanyakāḥ sarvāḥ prajāpatisamudbhavāḥ
Translation
दक्ष के चले जाने पर चन्द्रमा फिर से रोहिणी में आसक्त हो गया और प्रजापति (दक्ष) से उत्पन्न अन्य सब कन्याओं को त्याग दिया।
Word by Word
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
दक्षे(when) Dakṣa (had gone)
दक्षे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (with गते)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (then/thereafter)
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभूयस्/भूयः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरर्थक-क्रियाविशेषण (again/more)
चन्द्रमाthe Moon
चन्द्रमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रोहिणीरतःdevoted to Rohiṇī
रोहिणीरतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया/सप्तमी-तत्पुरुषार्थे (रोहिण्यां/रोहिण्या रतः)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootत्यज् (धातु) → त्यक्त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
कन्यकाःthe maidens/daughters
कन्यकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, बहुवचन; अत्र क्रियाविशेष्यत्वेन ‘त्यक्त्वा’ इत्यस्य कर्म (Accusative)
सर्वाःall
सर्वाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (कन्यकाः)
प्रजापतिसमुद्भवाःborn of Prajāpati
प्रजापतिसमुद्भवाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक) + सम्-उद्-√भू (धातु) → समुद्भव (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजापतेः समुद्भवाः) विशेषण (कन्यकाः)
Speaker
Pulastya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: After Dakṣa departs, Candra turns again toward Rohiṇī with visible preference, while the other daughters are left aside—foreshadowing conflict.
Characters & Entities
D
DakṣaC
CandraR
RohiṇīP
PrajāpatiFAQs
Without inner restraint, even a vow made in shame can be broken; dharma must be sustained by steady discipline.
None is mentioned in this verse.
None.