Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2
Devanagari script
शृणु तत्राभवत्पूर्वं यदाश्चर्यं महीपते । दक्षिणस्या मुनिवराः कोटिसंख्याप्रमाणतः
Transliteration
śṛṇu tatrābhavatpūrvaṃ yadāścaryaṃ mahīpate | dakṣiṇasyā munivarāḥ koṭisaṃkhyāpramāṇataḥ
Translation
हे महीपते! सुनो, वहाँ पूर्वकाल में जो आश्चर्य हुआ था—दक्षिण दिशा से कोटि-कोटि की संख्या में मुनिवर वहाँ एकत्र हुए।
Word by Word
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
अभवत्there was/occurred
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्रयोग)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धि-सर्वनाम (correlative)
आश्चर्यम्a wonder
आश्चर्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यत् इत्यस्य विशेष्य
महीपतेO king (lord of the earth)
महीपते:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
दक्षिणस्याःof the southern (direction)
दक्षिणस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; दिशः (south)
मुनिवराःexcellent sages
मुनिवराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कोटिसंख्याप्रमाणतःin number amounting to crores
कोटिसंख्याप्रमाणतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकोटि + संख्या + प्रमाण + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formतस्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial), परिमाणवाचक (by measure/number)
Speaker
Pulastya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda (kṣetra context)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Mahīpati (king)
Visual Art Cues
Scene: Pulastya begins recounting an ancient marvel: countless southern sages arriving and assembling at Arbuda.
Characters & Entities
P
PulastyaS
Sages (Munis)S
South (Dakṣiṇā diś)FAQs
A tīrtha’s greatness is often revealed through ancient marvels and the collective presence of realized sages.
The narrative context is the Koṭīśvara area introduced in Adhyāya 11.
No specific rite is prescribed; it introduces the legendary background (pūrva-vṛtta).