Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

युष्मदीयप्रसादेन संप्राप्तं जन्मनः फलम् । मया रोगविनाशेन तस्माद्ब्रूत करोमि किम्

Transliteration

yuṣmadīyaprasādena saṃprāptaṃ janmanaḥ phalam | mayā rogavināśena tasmādbrūta karomi kim

Translation

“आपके प्रसाद से मेरे जन्म का फल सिद्ध हुआ; मेरे रोग का नाश हो गया। इसलिए बताइए—मैं क्या करूँ (प्रतिदान में)?”

Word by Word

• युष्मदीयप्रसादेन: by your grace
• युष्मदीयप्रसादेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मदीय + प्रसाद (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समासः (युष्मदीयः प्रसादः); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्

• संप्राप्तम्: has been obtained
• संप्राप्तम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘फलम्’ इत्यस्य विशेषणम्/विधेयम्

• जन्मनः: of (my) birth/life
• जन्मनः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उभयलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम

• रोगविनाशेन: by the destruction of disease
• रोगविनाशेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रोग + विनाश (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समासः (रोगस्य विनाशः); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति अव्ययीभाववत् निपातः; हेत्वर्थे/तस्मादर्थे (therefore/from that)

• ब्रूत: tell (you all)
• ब्रूत: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• करोमि: I do
• करोमि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

Speaker

The King (mahīpati/pārthiva; implied from surrounding verses)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king, hands folded, speaks with gratitude: his illness destroyed, he asks what he should do in return; brāhmaṇas listen compassionately.

Characters & Entities

• king
• brāhmaṇas (addressed as 'you')
• disease (roga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace received should culminate in dharmic response—service, charity, and righteous action rather than mere enjoyment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (Adhyāya 113); the site is not explicitly named in this shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the king asks for instruction, implying forthcoming dāna/constructive dharmic acts.