Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

ततः प्रकुपितः प्राह मुनिमामति दुःसहम् । अग्निवेश्य उवाच । यस्मान्मदीया तनया मांसपेशीव ते हृता

tataḥ prakupitaḥ prāha munimāmati duḥsaham | agniveśya uvāca | yasmānmadīyā tanayā māṃsapeśīva te hṛtā

तब क्रोध से भरकर मुनि ने मुझसे असह्य वचन कहे। अग्निवेश्य बोले—“क्योंकि तुमने मेरी अपनी पुत्री को मानो मांस के लोथड़े की तरह उठा लिया है…”

ततःthen
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रभव)
Formअव्यय (काल/अनन्तर्य सूचक)
प्रकुपितःenraged
प्रकुपितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + कुप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त) भावे, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘क्रुद्धः’ अर्थे
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मुनिम्to the sage / the sage (as object)
मुनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आमतिaddresses/calls (him)
आमति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + मन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘आमन्त्रयते/आह्वयति’ अर्थे (less common)
दुःसहम्unbearable (words)
दुःसहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदुःसह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वचनम्’ (अध्याहृत) इत्यस्य विशेषणम्
अग्निवेश्यAgniveśya
अग्निवेश्य:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्निवेश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (पाठभेदे), एकवचन; वक्तृ-निर्देशः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यस्मात्since/because
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (हेतु-अर्थे; ‘यस्मात्’ = because/since)
मदीयाmy
मदीया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमदीय (प्रातिपदिक; अस्मद्-सम्बन्ध)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘तनया’ इत्यस्य विशेषणम्
तनयाdaughter
तनया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतनया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मांसपेशीa lump of flesh
मांसपेशी:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootमांस + पेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘मांसस्य पेशी’ = lump of flesh)
इवlike/as if
इव:
Upama-marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा-सूचक)
तेby you
ते:
Karana/Agent in passive (करण/कर्तृ)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
हृताhas been taken away
हृता:
Kriya (Passive predicate/कर्मणि विधेय)
TypeVerb
Rootहृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘तनया’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्

Agniveśya

Scene: Agniveśya, blazing with controlled fury, confronts the abductor mid-sky or upon arrest, speaking harsh, unbearable words; the rescued daughter is implied nearby, still shaken.

A
Agniveśya

FAQs

Dharma condemns treating a person as an object; wrongdoing against the innocent invites immediate moral and karmic consequence.

No specific site is mentioned in this verse; it is part of a moral-legal narrative within the Kaumārikā Khaṇḍa.

None; the focus is on ethical transgression and its repercussions.