Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 9›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

उलूक उवाच । इतिदमुक्तमखिलं पूर्वजन्मसमुद्भवम् । स्वरूपमायुषो हेतुः कौशिकत्वस्य चेति मे

Transliteration

ulūka uvāca | itidamuktamakhilaṃ pūrvajanmasamudbhavam | svarūpamāyuṣo hetuḥ kauśikatvasya ceti me

Translation

उलूक ने कहा—इस प्रकार मैंने पूर्वजन्म से उत्पन्न समस्त वृत्तान्त कह दिया: मेरा वास्तविक स्वरूप, मेरे आयुष्य का कारण, और मेरे कौशिक होने का हेतु भी।

Word by Word
उलूकःUlūka
उलूकः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootउलूक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उक्तम्said
उक्तम्:
Kriya (Predicate to इदम्/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (said/spoken)
अखिलम्entire
अखिलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पूर्व-जन्म-समुद्भवम्arising from a previous birth
पूर्व-जन्म-समुद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पूर्वजन्मनः समुद्भवम् = arising from a former birth)
स्वरूपम्true nature/form
स्वरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
आयुषःof life-span
आयुषः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
हेतुःcause
हेतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कौशिकत्वस्यof being Kauśika
कौशिकत्वस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकौशिकत्व (प्रातिपदिक; कौशिक + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (closing particle)
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन; सर्वनाम (to me/of me; here: ‘for me’/‘to me’)
Speaker

Ulūka

Visual Art Cues

Scene: A speaking owl-sage figure (Ulūka/Purūhūta) concludes his confession before companions, seated in a forested or mountain-edge setting; the mood is calm, explanatory, and final.

Characters & Entities
U
Ulūka
K
Kauśika

FAQs

Present conditions are often rooted in past karma; understanding one’s story is presented as a step toward dharmic resolution.

No specific tīrtha is named in this verse; it marks a transition in the dialogue after the backstory.

None; the verse is a narrative conclusion to Ulūka’s account.

←Previous Verse
Next Verse→