Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51
Devanagari script
तदस्माकमिदं दुःखं सर्वकालविधानतः । मा शोचस्त्वं च तनय न ते दोषोऽस्ति चाण्वपि
Transliteration
tadasmākamidaṃ duḥkhaṃ sarvakālavidhānataḥ | mā śocastvaṃ ca tanaya na te doṣo'sti cāṇvapi
Translation
इसलिए हमारा यह दुःख काल-विधान से आया है; हे पुत्र, तुम शोक मत करो—तुम्हारा तनिक भी दोष नहीं है।
Word by Word
तत्that / therefore
तत्:
Sambandha (Deictic/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशार्थम् (that/therefore)
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (of us/our)
इदम्this
इदम्:
Karta/Karma (Contextual/प्रकरणानुसार)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (this)
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karta (Predicate-noun/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वकालविधानतःdue to the ordinance of time / fate
सर्वकालविधानतः:
Apadana (Source/cause/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्वकालविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, पञ्चमी-विभक्तिः (ablative), एकवचनम्; समासः: सर्व + काल + विधान (निर्धारण/तत्पुरुषः: ‘ordaining of all times/fate’)
माdo not
मा:
Sambandha (Prohibition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (prohibitive particle used with imperative)
शोचःgrieve
शोचः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
तनयO son
तनय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (your)
दोषःfault
दोषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
चeven/and
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अणुa little / slightest
अणु:
Karma (Measure/extent/कर्म)
TypeAdjective
Rootअणु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘अल्प’ अर्थे, ‘अण्वपि’ इति प्रयोगः
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: even/also)
Speaker
Bhīmasena
Visual Art Cues
Scene: An elder/hero speaks with calm authority, hand raised in reassurance; the younger person’s posture lifts slightly as guilt is lifted; the group’s mood turns from grief to steadiness.
Characters & Entities
B
BhīmasenaFAQs
Recognizing kāla (time) and destiny reduces blame; dharma encourages forgiveness and steadiness in adversity.
No tīrtha is mentioned; the verse is a consolatory teaching within the narrative.
None.