Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 46

सूत उवाच । इति रुद्रवचः श्रुत्वा सहसा तं विमुच्य सः । न्यपतत्पादयोर्हा धिक्कष्टं कष्टं च प्राह सः

sūta uvāca | iti rudravacaḥ śrutvā sahasā taṃ vimucya saḥ | nyapatatpādayorhā dhikkaṣṭaṃ kaṣṭaṃ ca prāha saḥ

सूत बोले—रुद्र के वचन सुनते ही उसने तुरंत उसे छोड़ दिया, चरणों में गिर पड़ा और बोला, “हाय! धिक्कार है, यह कैसी विपत्ति—कितनी भयंकर, कितनी भयंकर!”

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
रुद्रवचःRudra's words
रुद्रवचः:
Karma (Object of hearing/श्रवण-कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + वचस् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (रुद्रस्य वचः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + श्रुत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); पूर्वक्रिया
सहसाsuddenly
सहसा:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (suddenly/quickly)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (सर्वनाम)
विमुच्यhaving released
विमुच्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि-मुच् (धातु) + विमुच्य (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); पूर्वक्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (सर्वनाम)
न्यपतत्fell down
न्यपतत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√पत् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पादयोःat (his) feet
पादयोः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी) / षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; अत्र अधिकरणे (at the feet)
हाalas!
हा:
Sambandha (Exclamation/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/शोक-उद्गार (interjection)
धिक्shame! fie!
धिक्:
Sambandha (Exclamation/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दार्थक उद्गार (interjection of censure)
कष्टम्misfortune; distress
कष्टम्:
Karma (Utterance content/उक्त-विषय)
TypeNoun
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उद्गाररूपेण (exclamatory)
कष्टम्misfortune!
कष्टम्:
Karma (Utterance content/उक्त-विषय)
TypeNoun
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Speech/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह्/अह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (सर्वनाम)

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Type: ghat

Scene: Barbarīka releases Bhīma immediately, then collapses at his feet in contrition; his face shows anguish and shame; the sea behind reflects a calmer light after the moral storm.

S
Sūta
R
Rudra

FAQs

True remorse shows itself through immediate restraint, humility, and surrender at the feet of the one wronged.

No tīrtha is mentioned in this verse; it is a narrative reaction within the dialogue framework.

None; the act described is prostration at the feet (pādayoḥ patanam) as an expression of repentance.