Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4
Devanagari script
तान्गृहीतायुधान्दृष्ट्वा यदुवीरान्घटोत्कचः । प्रगृह्य विपुलं बाहुं जगौ तारस्वरेण सः
Transliteration
tāngṛhītāyudhāndṛṣṭvā yaduvīrānghaṭotkacaḥ | pragṛhya vipulaṃ bāhuṃ jagau tārasvareṇa saḥ
Translation
हाथों में शस्त्र लिए यदुवीरों को देखकर घटोत्कच ने अपनी विशाल भुजा उठाई और ऊँचे, स्पष्ट स्वर में बोला।
Word by Word
तान्them
तान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; सर्वनाम
गृहीतायुधान्having taken up weapons / armed
गृहीतायुधान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगृहीत (कृदन्त, क्त; √ग्रह्) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (गृहीतानि आयुधानि येषां ते)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त अव्ययभाव)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
यदुवीरान्the Yadu heroes
यदुवीरान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयदु (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (यदूनां वीराः)
घटोत्कचःGhaṭotkaca
घटोत्कचः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootघटोत्कच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
प्रगृह्यhaving seized / taking hold of
प्रगृह्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र- + ग्रह् (धातु) → गृहीत्वा/गृह्य (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
विपुलम्huge
विपुलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण
बाहुम्arm
बाहुम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
जगौsaid / sang / spoke
जगौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलिट् (perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तारस्वरेणin a loud voice
तारस्वरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतार (प्रातिपदिक) + स्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; तत्पुरुष-समास (तारः स्वरः = उच्चस्वरः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
Speaker
Sūta (narration continues)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dvārakā
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Ghaṭotkaca, towering and formidable, raises a massive arm to halt the archers; his voice rings out as Yadu warriors stand poised with weapons.
Characters & Entities
G
GhaṭotkacaY
Yaduvīras (Yādava warriors)FAQs
Clear speech and self-disclosure can avert needless conflict and uphold dharma.
Dvārakā’s disciplined guard and heroic Yādavas are foregrounded.
None; it is a narrative moment of communication and restraint.