Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 53›Shloka 53
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वर खण्डे कौमारिकाखंडे कोटितीर्थादिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvara khaṇḍe kaumārikākhaṃḍe koṭitīrthādimāhātmyavarṇanaṃnāma tripaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Translation

इस प्रकार श्रीस्कन्दमहापुराण की एकाशीति-साहस्री संहिता के प्रथम माहेश्वरखण्ड के कौमारिकाखण्ड में ‘कोटितीर्थादि-माहात्म्य-वर्णन’ नामक तिरपनवाँ अध्याय समाप्त हुआ।

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; अवसान/उद्धरणसूचक (quotative/end marker)
श्रीस्कांदेin the venerable Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कांदे:
Adhikaraṇa (Text locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारयः—श्रीमान् स्कन्दः (honorific)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikaraṇa (Text locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारयः—महच्च तत् पुराणम्
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the eighty-one-thousand (verses)
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Adhikaraṇa (Text locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः (संख्याविशेषण-तत्पुरुष/बहुव्रीहिसदृश प्रयोग); ‘in the (collection) of 81,000’
संहितायाम्in the Saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikaraṇa (Text locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
प्रथमेin the first
प्रथमे:
Adhikaraṇa (Text locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; खण्ड-विशेषण
माहेश्वरMāheśvara
माहेश्वर:
Adhikaraṇa (Text locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमाहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; खण्ड-विशेषण (of Maheśvara)
खण्डेin the section (khaṇḍa)
खण्डे:
Adhikaraṇa (Text locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootखण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
कौमारिकाखण्डेin the Kaumārikā-khaṇḍa
कौमारिकाखण्डे:
Adhikaraṇa (Text locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकौमारिक (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—कौमारिकः खण्डः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोग)
कोटितीर्थादिमाहात्म्यवर्णनम्the narration of the glory of Koṭitīrtha etc.
कोटितीर्थादिमाहात्म्यवर्णनम्:
Karta-samānādhikaraṇa (Title apposition/कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootकोटितीर्थ (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—कोटितीर्थादीनां माहात्म्यस्य वर्णनम्
नामnamed
नाम:
Sambandha (Naming marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (designation marker ‘named/called’)
त्रिपञ्चाशत्तमःfifty-third
त्रिपञ्चाशत्तमः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या) + पञ्चाशत् (संख्या) + तम (तद्धित-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) ‘53rd’
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
Speaker

Colophon (editorial/narratorial closure)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭitīrtha (and others)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing scene: a scribe or reciter concludes the chapter; the title ‘Koṭitīrthādi-māhātmya’ is ceremonially announced, with a temple silhouette and tīrtha waters faintly behind.

Characters & Entities
S
Skanda Mahāpurāṇa
M
Māheśvara Khaṇḍa
K
Kaumārikā Khaṇḍa
K
Koṭitīrtha

FAQs

As a colophon, it primarily authenticates and frames the Māhātmya section rather than teaching a doctrine.

Koṭitīrtha is named as the principal tirtha whose greatness is described in this chapter.

None; this is a textual closure statement identifying the chapter and its title.

←Previous Verse
Next Verse→