Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 111
Devanagari script
यस्माज्जालिकवज्जालं लोकेभ्योऽहं क्षिपामि च । तत्त्वज्ञा मां ततः प्राहुर्धर्मजालिक इत्युत
Transliteration
yasmājjālikavajjālaṃ lokebhyo'haṃ kṣipāmi ca | tattvajñā māṃ tataḥ prāhurdharmajālika ityuta
Translation
क्योंकि मैं जाल फेंकने वाले की भाँति लोगों पर जाल डालता था, इसलिए तत्त्वज्ञ जन मुझे ‘धर्मजालिक’—धर्म के नाम पर जाल बुनने वाला—कहते थे।
Word by Word
यस्मात्from which (reason/that)
यस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; सर्वनाम (ablative sg., pronoun)
जालिकवत्like a net-maker
जालिकवत्:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootजालिक + वत् (प्रातिपदिक; वत्-प्रत्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative adverb: 'like')
जालम्a net
जालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (neut., accusative sg.)
लोकेभ्यःfrom the people/worlds
लोकेभ्यः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), बहुवचन (masc., ablative pl.)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन (1st pers. pron., nominative sg.)
क्षिपामिI throw/cast
क्षिपामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (present indicative, 1st sg.)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
तत्त्वज्ञाःknowers of truth
तत्त्वज्ञाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतत्त्व-ज्ञ (प्रातिपदिक; तत्त्व + ज्ञ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (masc., nominative pl.)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd), एकवचन (1st pers. pron., accusative sg.)
ततःtherefore/then
ततः:
Sambandha (Reason/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formहेतौ/अनन्तर्ये अव्यय (therefore/then; indeclinable)
प्राहुःthey said/called
प्राहुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (perfect, 3rd pl.)
धर्मजालिकःa 'dharma-netter' (one who casts a net of dharma)
धर्मजालिकः:
Karta (Predicate/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म-जालिक (प्रातिपदिक; धर्म + जालिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc., nominative sg.; predicate-noun)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्तिसूचक-अव्यय (quotative particle)
उतindeed/also
उत:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
Formसमुच्चय/विशेषणार्थक-निपात (particle: 'also/indeed')
Speaker
A repentant sinner (self-confession narrative; specific name not in snippet)
FAQs
Using dharma as a tool to entrap and exploit others is condemned; truth-knowers recognize and name such deceit.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None; it is a moral characterization of fraudulent religiosity.