Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 181

देवेन च वरो दत्तस्त्वल्लिंगं योऽर्चयिष्यति । जितेन्द्रियः शुचिर्भूत्वा ऊर्ध्वं मल्लोकमेष्यति

devena ca varo dattastvalliṃgaṃ yo'rcayiṣyati | jitendriyaḥ śucirbhūtvā ūrdhvaṃ mallokameṣyati

देव ने यह वर दिया—जो कोई भी तुम्हारे लिंग की पूजा शुद्ध होकर और इन्द्रियों को जीतकर करेगा, वह ऊपर मेरे लोक को प्राप्त होगा।

देवेनby the god
देवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वरःa boon
वरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन
दत्तःgiven
दत्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘वरः’ इति पदस्य विशेषणम्
त्वत्-लिङ्गम्your liṅga (emblem)
त्वत्-लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्वत् = तव)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
अर्चयिष्यतिwill worship
अर्चयिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future/भविष्यत्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
जितेन्द्रियःhaving conquered the senses
जितेन्द्रियः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootजित (जि धातु + क्त, कृदन्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (जितानि इन्द्रियाणि यस्य)
शुचिःpure
शुचिः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana (Direction/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
मत्-लोकम्my world
मत्-लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मत् = मम)
एष्यतिwill go/attain
एष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) reporting Śiva’s boon (deduced)

Tirtha: Mahākāla-liṅga (contextual)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (outer frame) / interlocutor within Kaumārikākhaṇḍa (contextual)

Scene: Śiva (Mahākāla) granting a boon: a radiant liṅga at the center, a devotee in austere purity with folded hands; upward path of light symbolizing ascent to Śiva’s world.

Ś
Śiva
L
Liṅga
M
Mahākāla

FAQs

Liṅga-worship joined with inner purity and self-mastery leads to liberation-oriented attainment—reaching Śiva’s realm.

The liṅga associated with Mahākāla and Śiva-sthāna is praised as a gateway to Śiva-loka.

Arcana (worship) of the liṅga, along with śauca (purity) and jitendriyatā (sense-control).