Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

ततो ब्रह्मा सर्वदोषविमुक्तं निर्ममे स्वयम् । दृष्टिकांतं मनःकांतं फलकांतं सुलिंगकम्

Transliteration

tato brahmā sarvadoṣavimuktaṃ nirmame svayam | dṛṣṭikāṃtaṃ manaḥkāṃtaṃ phalakāṃtaṃ suliṃgakam

Translation

तब ब्रह्मा ने स्वयं एक उत्तम शिवलिंग बनाया, जो सर्व दोषों से मुक्त था—देखने में मनोहर, मन को प्रिय, और फल (आध्यात्मिक सिद्धि) देने में सुंदर।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Desha-Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (then)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• सर्व-दोष-विमुक्तम्: free from all faults
• सर्व-दोष-विमुक्तम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + विमुक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘freed from all faults’)

• निर्ममे: made/created
• निर्ममे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + मि/मा (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘created/made’

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Karta (Emphatic/कर्तृबल)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः कर्तृत्वबोधक (himself)

• दृष्टि-कान्तम्: pleasing to the eye
• दृष्टि-कान्तम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृष्टि (प्रातिपदिक) + कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘pleasing to the sight’)

• मनः-कान्तम्: pleasing to the mind
• मनः-कान्तम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनस् (प्रातिपदिक) + कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘pleasing to the mind’)

• फल-कान्तम्: pleasing in its fruits
• फल-कान्तम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: फल (प्रातिपदिक) + कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘pleasing in result/fruit’)

• सु-लिङ्गकम्: a beautiful liṅga
• सु-लिङ्गकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + लिङ्गक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (‘a fine liṅga’)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced for Māheśvara Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmā-kṛta Śiva-liṅga (name not specified in the given verse)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Brahmā fashions the liṅga with divine craftsmanship; the liṅga radiates a gentle sheen; devas witness; the atmosphere is sanctified, as if the very ‘phala’ is visible as aura.

Characters & Entities

• Brahmā
• Śiva (implied by liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred forms meant for worship should be pure and well-established, for they yield beautiful spiritual fruits when approached with reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces the consecrated liṅga connected to a sacred lake/area described in this adhyāya; the snippet itself does not name the site explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act implied is the making/establishing of an auspicious liṅga as a foundation for later worship and consecration.