Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 115
Devanagari script
हिमाद्रि प्रमुखाश्चापि समुद्यम्य महीधरान् । भृशमुन्नदतो देवान्धावतो वीक्ष्य तारकः
Transliteration
himādri pramukhāścāpi samudyamya mahīdharān | bhṛśamunnadato devāndhāvato vīkṣya tārakaḥ
Translation
हिमाद्रि आदि पर्वतों को भी शस्त्र की भाँति उठाए, घोर गर्जना करते हुए देवगण जब वेग से दौड़े, तब तारक ने उन्हें देखकर उनके आघात का सामना करने को स्वयं को दृढ़ किया।
Word by Word
हिमाद्रिHimālaya (snow-mountain)
हिमाद्रि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहिमाद्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—हिमस्य अद्रिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
प्रमुखाःchief, foremost
प्रमुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-भावार्थक-निपात (particle)
समुद्यम्यhaving lifted up
समुद्यम्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+उद्+यम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘समुद्यम्य’ = उठापयित्वा/उत्थाप्य (having lifted/raised)
महीधरान्mountains (earth-bearers)
महीधरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहीधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—महीम् धरतीति (उपपद-तत्पुरुष)
भृशम्greatly, intensely
भृशम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
उन्नदतःof (him) roaring
उन्नदतः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootउद्+नद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘उन्नदतः’ = गर्जतः (of one roaring)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
धावतःof (them) running
धावतः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootधाव् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘धावतः’ = पलायतः/धावमानस्य (of one running)
वीक्ष्यhaving seen
वीक्ष्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘वीक्ष्य’ = दृष्ट्वा (having seen)
तारकःTāraka
तारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Characters & Entities
H
Himādri (Himālaya)D
DevasT
TārakaFAQs
When adharma grows bold, the very pillars of the world—symbolized by mountains—rise to support the restoration of order.
No single tīrtha is praised; Himādri is referenced as a cosmic landmark rather than a pilgrimage instruction.
None in this verse.