Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30
Devanagari script
बुद्धा तां दानवीं मायां किंचित्प्रहसिताननः । मेढ्रे रौद्रास्त्रमाधाय चक्रे दैत्यमनोरथम्
Transliteration
buddhā tāṃ dānavīṃ māyāṃ kiṃcitprahasitānanaḥ | meḍhre raudrāstramādhāya cakre daityamanoratham
Translation
उस दानवी माया को समझकर वह किंचित् मुस्कराया; फिर दैत्य के मेढ्र पर रौद्रास्त्र आरोपित कर उसके मनोरथ का अंत कर दिया।
Word by Word
बुद्धाunderstood
बुद्धा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; रूपम् ‘बुबोध’ इत्यर्थे (here: ‘understood/realized’)
ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दानवीम्demonic (of a Dānava)
दानवीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदानवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मायाम्illusion/magic
मायाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
किञ्चित्slightly
किञ्चित्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formअव्ययवत् प्रयुक्तम्; परिमाणार्थक (somewhat/a little)
प्रहसिताननःwith a slightly smiling face
प्रहसिताननः:
Visheshana (Qualifier of subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहसित (कृदन्त; √हस्) + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य आननं प्रहसितम्)
मेढ्रेon the penis
मेढ्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमेढ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
रौद्रास्त्रम्the Raudra weapon
रौद्रास्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरौद्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (रौद्रं अस्त्रम्)
आधायhaving placed/applied
आधाय:
Sambandha (पूर्वकाल-क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeIndeclinable
Rootआ-धा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having placed/applied’
चक्रेmade/did
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
दैत्यमनोरथम्the demon’s desire/plan
दैत्यमनोरथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + मनोरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यानां मनोरथः)
Speaker
Narrator (Sūta) (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Śiva, faintly smiling in mastery, deploys the Raudra-astra with precise, punitive focus against the daitya’s generative organ—symbolically ending his ‘manoratha’ (desire) and power to continue harm.
Characters & Entities
R
RaudrāstraD
Dānava/DaityaŚ
Śiva (implied)FAQs
Adharma rooted in deceit and lust meets swift divine correction; Śiva protects cosmic order.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None; it narrates punitive divine action rather than a ritual.