Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 136

Devanagari script

पिप्पली शीघ्रगो रौद्री गांगेयो रिपुदारणः । कार्त्तिकेयः प्रभुः क्षंता नीलदंष्ट्रो महामनाः

Transliteration

pippalī śīghrago raudrī gāṃgeyo ripudāraṇaḥ | kārttikeyaḥ prabhuḥ kṣaṃtā nīladaṃṣṭro mahāmanāḥ

Translation

आप पिप्पली, शीघ्रगामी, रौद्र-तेजस्वी, गाङ्गेय और शत्रु-विनाशक हैं। आप कार्त्तिकेय प्रभु—क्षमाशील, नीलदंष्ट्र और महामना हैं।

Word by Word

• पिप्पली: Pippalī (name/epithet)
• पिप्पली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिप्पली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• शीघ्रगः: swift-going
• शीघ्रगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक/अव्ययार्थ) + ग (गम्-धातु, क-प्रत्यय/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• रौद्री: fierce; Rudra-like (feminine epithet)
• रौद्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रौद्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (नामरूपेण)

• गांगेयः: connected with Gaṅgā; Gaṅgā-born
• गांगेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + एय (तद्धित-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तद्धितान्त (descendant/related to Gaṅgā)

• रिपुदारणः: destroyer of enemies
• रिपुदारणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रिपु (प्रातिपदिक) + दारण (दॄ-धातु/दर्-धातु, ल्युट्/घञ्-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• कार्त्तिकेयः: Kārttikeya
• कार्त्तिकेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्त्तिकेय (प्रातिपदिक; तद्धितान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्रभुः: lord
• प्रभुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• क्षंता: forbearing; patient
• क्षंता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षन्तृ/क्षमता (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (क्षमा-शील)

• नीलदंष्ट्रः: blue-tusked
• नीलदंष्ट्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नील (प्रातिपदिक) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• महामनाः: great-minded
• महामनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण; मनस्-शब्दस्य प्रथमा-एकवचन-रूपम् (मनाः)

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā

Type: river

Visual Art Cues

Scene: Skanda as Gāṅgeya stands near the flowing Gaṅgā, swift and formidable, yet with a calm, patient gaze; blue-tusked detail highlighted as a fierce iconographic accent.

Characters & Entities

• Kārttikeya
• Skanda
• Gaṅgā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Skanda unites fierce protection with patience—divine strength guided by restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā is invoked through the epithet Gāṅgeya, but no pilgrimage site is explicitly praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is devotional enumeration of names.