Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

तस्यां व्रजन्त्यां कोपेन पुनराह पुरांतकः । सत्यं सर्वैरवयवैः सुतेति सदृशी पितुः

tasyāṃ vrajantyāṃ kopena punarāha purāṃtakaḥ | satyaṃ sarvairavayavaiḥ suteti sadṛśī pituḥ

उसके क्रोधपूर्वक प्रस्थान करते समय पुरान्तक भी क्रुद्ध होकर फिर बोले— “सत्य है, हे पुत्री! अपने समस्त अंगों में तू अपने पिता के समान ही है।”

तस्याम्in her / in that (woman)
तस्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
व्रजन्त्याम्while (she was) going
व्रजन्त्याम्:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु) → व्रजत् (कृदन्त-प्रातिपदिक, शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमान-कृदन्तम् (Present active participle/शतृ), स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘व्रज्’ = गमनम्
कोपेनwith anger
कोपेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
आहsaid
आह:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
पुरान्तकःthe destroyer of the city (Śiva)
पुरान्तकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर + अन्तक (प्रातिपदिक); ‘अन्तक’ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुरस्य अन्तकः)
सत्यम्truly
सत्यम्:
Sambandha/Prayojaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम्; वाक्योपपद-निपातः (assertive particle)
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्; ‘अवयवैः’ इति विशेषणम्
अवयवैःby (her) limbs / in every limb
अवयवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअवयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्
सुताdaughter
सुता:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
इतिthus / as
इति:
Vacana-suchaka (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरण-चिह्नम्/वाक्यसमाप्ति-निपातः (quotative particle)
सदृशीsimilar
सदृशी:
Visheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सुता’ इति विशेषणम्
पितुःof (her) father
पितुः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

Śiva (Purāntaka)

Scene: Śiva (Tripurāntaka) speaks in controlled wrath as Pārvatī turns away to depart; the moment freezes between reproach and longing.

P
Purāntaka (Śiva)
S
Sutā (daughter—Girijā)
F
Father (Himālaya implied)

FAQs

Temperament and tendencies can mirror one’s lineage; awareness of inherited impulses helps one cultivate self-mastery.

No explicit tīrtha is praised; Himālaya is implied as a lineage reference, not a pilgrimage instruction.

None.