Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69
Devanagari script
निशम्य तस्या वचनं कोपतीक्ष्णाक्षरं भवः । उवाचाथ च संभ्रांतो दुर्ज्ञेयचरितो हरः
Transliteration
niśamya tasyā vacanaṃ kopatīkṣṇākṣaraṃ bhavaḥ | uvācātha ca saṃbhrāṃto durjñeyacarito haraḥ
Translation
उसके क्रोध से तीक्ष्ण शब्दों को सुनकर भव (शिव) व्याकुल हो उठे और तब बोले; क्योंकि हर का चरित्र समझना कठिन है।
Word by Word
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootशम्/शम (धातु; नि-उपसर्ग)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
वचनम्speech; words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
कोपतीक्ष्णाक्षरम्with letters/words sharp from anger
कोपतीक्ष्णाक्षरम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोप + तीक्ष्ण + अक्षर (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); समासः: कोपेन तीक्ष्णानि अक्षराणि यस्मिन् (बहुवचनार्थे)
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु; उवाच = लिट्-रूप)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (sequence particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
संभ्रान्तःagitated; bewildered
संभ्रान्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंभ्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + भ्रम् धातु, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
दुर्ज्ञेयचरितःwhose conduct is hard to understand
दुर्ज्ञेयचरितः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् + ज्ञेय + चरित (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); समासः: दुर्ज्ञेयं चरितं यस्य (बहुव्रीह्यर्थेऽपि सम्भवः)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता) (भवस्य समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator)
Visual Art Cues
Scene: Śiva’s face shifts from calm to a contained agitation; the air thickens as if time pauses—listeners sense that Hara’s next words will redirect the narrative.
Characters & Entities
B
BhavaH
HaraŚ
ŚivaG
GirijāFAQs
Divine līlā can appear paradoxical; dharma encourages humility, patience, and faith when meanings are not immediately clear.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.