Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43
Devanagari script
दक्षिणं मे करं देवो ग्रहीता भव एव च । शीर्यते चोग्रतपसा सत्यमेतन्मयोदितम्
Transliteration
dakṣiṇaṃ me karaṃ devo grahītā bhava eva ca | śīryate cogratapasā satyametanmayoditam
Translation
मेरी दक्षिणा मेरा दाहिना हाथ है—भगवान उसे ग्रहण करें; और आप भी, हे विप्र, उसे लें। यह उग्र तप से क्षीण हो गया है—यह सत्य मैं कहती हूँ।
Word by Word
dakṣiṇamright
dakṣiṇam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (करम् इति विशेष्य)
memy
me:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचनम्
karamhand
karam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्
devaḥthe god (Lord)
devaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्
grahītāwill accept/take
grahītā:
Kriya (Predicate/क्रिया-समर्थ)
TypeAdjective
Rootgrah (धातु)
Formकृदन्तः—तृच् (agent noun); पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; भविष्यत्सूचक/कर्तृवाचकः (one who will take/accept)
bhavabe (become)
bhava:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थक/imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
śīryateis worn away/decays
śīryate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootśṝ (धातु)
Formलट् (वर्तमानकालः), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम् (कर्मणि/भावे)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
ugra-tapasāby severe austerity
ugra-tapasā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootugra (प्रातिपदिक) + tapas (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; नपुंसकलिङ्गम् (तपस्), तृतीया (करण), एकवचनम्
satyamtruth
satyam:
Kriya-Viseshana (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; विधेय (predicate)
etatthis
etat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (अत्र प्रथमा)
mayāby me
mayā:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (करण), एकवचनम्
uditamsaid/uttered
uditam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvad (धातु)
Formकृदन्तः—क्त; नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् (एतत् इति विशेष्य)
Speaker
Pārvatī
Visual Art Cues
Scene: Pārvatī declares her right hand itself as dakṣiṇā—scarred/worn by fierce tapas—offered to Devadeva; the moment is charged with wonder and solemn truth.
Characters & Entities
P
PārvatīŚ
Śiva (Deva/Bhava)V
Vipra (brāhmaṇa)FAQs
True offering can be radical self-surrender; austerity (tapas) and truth (satya) are upheld as sacred commitments.
No tīrtha is specified in this verse; the emphasis is on dharmic giving and Śaiva dedication.
Dakṣiṇā is highlighted, framed as an extreme vow-like offering connected with tapas.