Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 116

दुराचारान्भवानस्मानात्मद्रोहपरायणान् । अहो पश्यत नो मौढ्यं जानंतस्तव भाविनीम्

durācārānbhavānasmānātmadrohaparāyaṇān | aho paśyata no mauḍhyaṃ jānaṃtastava bhāvinīm

हम दुराचारी हैं, अपने ही आत्मद्रोह में लगे हुए। हाय, हमारी मूढ़ता देखिए—आपकी भाविनी (उमा) को जानते हुए भी हमने ऐसा किया।

दुराचारान्of evil conduct
दुराचारान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदुराचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—दुष्टः आचारः यस्य (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय); ‘अस्मान्’ इति विशेषणम्
भवान्you (honored one)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific ‘you’)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
आत्मद्रोहपरायणान्devoted to self-betrayal
आत्मद्रोहपरायणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआत्मन् + द्रोह + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—आत्मद्रोहे परायणाः (सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष-प्राय); ‘अस्मान्’ इति विशेषणम्
अहोalas!
अहो:
Discourse (Udgar/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formउद्गारार्थक-अव्यय (exclamation)
पश्यतsee (you all)!
पश्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नःour
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (enclitic); ‘मौढ्यम्’ इत्यस्य सम्बन्धः
मौढ्यम्folly; stupidity
मौढ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमौढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जानन्तःknowing
जानन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) → जानत् (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि; ‘वयम्’ (अध्याहृत) इत्यस्य विशेषणम्
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
भाविनीम्the future consort (Bhāvinī)
भाविनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभाविनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘उमा’ इत्यर्थे (भविष्यत्-कल्याणी/पत्नी)

Devāḥ (the gods), repentance/confession to Śiva

Scene: Devas with downcast faces confess their wickedness and folly before Mahādeva, gesturing toward Umā’s rightful place as His destined consort; atmosphere heavy with remorse.

M
Mahādeva
U
Umā (implied as bhāvinī)

FAQs

Admitting one’s error and delusion is the first step toward grace; even the gods model repentance before Śiva.

No tīrtha is mentioned; the verse centers on moral self-assessment in the Umā–Maheśvara narrative.

No formal rite is stated; the implied practice is confession, humility, and seeking pardon.