Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 108
Devanagari script
स्तंभिता देवदेवेन तथान्ये भुवनेषु ये । पूषा दंतान्दशन्दंर्बालमैक्षत मोहितः
Transliteration
staṃbhitā devadevena tathānye bhuvaneṣu ye | pūṣā daṃtāndaśandaṃrbālamaikṣata mohitaḥ
Translation
देवों के देव द्वारा वे और लोकों में जो अन्य थे, सब इसी प्रकार स्तम्भित हो गए; पूषा दाँत पीसता हुआ, मोहित होकर उस बालक को देखता रहा।
Word by Word
स्तंभिताःwere immobilized
स्तंभिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्तम्भित (कृदन्त; √स्तम्भ् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP)
देवदेवेनby the God of gods
देवदेवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (also/likewise)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषणप्रयोगः (‘others’)
भुवनेषुin the worlds
भुवनेषु:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
पूषाPūṣan
पूषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (पूषन्-शब्दः)
दन्तान्teeth
दन्तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दशन्biting
दशन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दंश्/√दश् (धातु) → दशन् (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘biting’
बालम्the child
बालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऐक्षतlooked at; beheld
ऐक्षत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ईक्ष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मोहितःdeluded
मोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमोहित (कृदन्त; √मुह् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP) — ‘deluded’
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A vast assembly across realms stands frozen; Pūṣan gnashes his teeth in frustration, staring at the infant, eyes wide with delusion; the infant deity radiates calm, making the cosmos still.
Characters & Entities
D
Deva-deva (Śiva)P
PūṣanŚ
Śiśu/Bāla (divine child)FAQs
Delusion (moha) and agitation arise when one confronts the Divine without devotion; divine grace still restrains harm.
None is mentioned in this verse.
None.