Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 197
Devanagari script
विशीर्यत विकीर्णार्चिः शतधा खण्डशो गतम् । ततो वायुरदीनात्मा वेगेन महता नदन्
Transliteration
viśīryata vikīrṇārciḥ śatadhā khaṇḍaśo gatam | tato vāyuradīnātmā vegena mahatā nadan
Translation
वह शत-शत खण्डों में टूट गया और उसकी ज्वालाएँ चारों ओर बिखर गईं। तब अदीन-मन वायु महावेग से गर्जता हुआ आगे बढ़ा।
Word by Word
विशीर्यतwas shattered / broke apart
विशीर्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-शीॄ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद
विकीर्णार्चिःhaving scattered flames
विकीर्णार्चिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-कीर्ण (कृदन्त, √कॄ/किर्) + अर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन; समासः—विकीर्णा अर्चिः यस्य (विकीर्ण-अर्चिस्)
शतधाinto a hundred ways
शतधा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशतधा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
खण्डशःpiece by piece
खण्डशः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootखण्डशस् (अव्यय)
Formअव्यय; विभागवाचक क्रियाविशेषण (distributive adverb)
गतम्gone / become (reduced to)
गतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse link)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereupon)
वायुःWind (Vāyu)
वायुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अदीनात्माundaunted in spirit
अदीनात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअदीन (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—अदीनः आत्मा यस्य/अदीन आत्मा (undaunted-souled)
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
महताgreat
महता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying वेगेन)
नदन्roaring
नदन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootनद् (धातु) → नदत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa framing)
Visual Art Cues
Scene: A blazing weapon or fiery mass breaks into hundreds of sparks midair; Vāyu, personified as a mighty deity, roars and surges forward like a storm-front, hair and garments whipped by wind, battlefield dust spiraling.
Characters & Entities
V
VāyuFAQs
Undaunted effort in righteous struggle is praised; even after setbacks, the dharmic warrior renews resolve.
No site is specified.
None.