Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 189
Devanagari script
स्कन्धे गरुत्मतः सोऽपि निषसाद विचेतनः । खड्गेन राक्षसेन्द्रं च भित्त्वा भूमावपातयत्
Transliteration
skandhe garutmataḥ so'pi niṣasāda vicetanaḥ | khaḍgena rākṣasendraṃ ca bhittvā bhūmāvapātayat
Translation
वह भी गरुड़ के कंधे पर मूर्छित होकर ढह गया; फिर तलवार से राक्षस-राज को चीरकर उसे भूमि पर गिरा दिया।
Word by Word
स्कन्धेon the shoulder
स्कन्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
गरुत्मतःof Garuḍa
गरुत्मतः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootगरुत्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
निषसादsat down/collapsed
निषसाद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√सद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विचेतनःunconscious
विचेतनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविचेतन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
खड्गेनwith a sword
खड्गेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
राक्षसेन्द्रम्the lord of the rākṣasas
राक्षसेन्द्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराक्षस + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राक्षसानाम् इन्द्रः)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भित्त्वाhaving split/pierced
भित्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Root√भिद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अपातयत्caused to fall / felled
अपातयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव√पत्/√पत् (धातु; causative)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: Keśava, struck, slumps unconscious against Garuḍa’s shoulder; immediately the narrative turns to a counterstroke— a sword cleaves the rākṣasa-lord, who falls earthward.
Characters & Entities
G
Garuḍa (Garutmān)R
Rākṣasendra (lord of rākṣasas)FAQs
Even if the righteous momentarily falter, divine support restores them to complete the work of protecting dharma.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.