Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 18
Devanagari script
पिंगोत्तुंगजटाजूटाः सिंहचर्मावसायिनः । भस्मोद्धूलितगात्राश्च भुजमंडलभैरवाः
Transliteration
piṃgottuṃgajaṭājūṭāḥ siṃhacarmāvasāyinaḥ | bhasmoddhūlitagātrāśca bhujamaṃḍalabhairavāḥ
Translation
उनकी पिंगल, ऊँची जटाओं का जूट था; वे सिंहचर्म धारण किए थे; देह भस्म से धूसर थी, और भुजाओं के विशाल मंडल से भैरव-रूप प्रतीत होते थे।
Word by Word
पिङ्गोत्तुङ्गजटाजूटाःwith tawny, lofty matted hair-bundles
पिङ्गोत्तुङ्गजटाजूटाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिङ्ग (प्रातिपदिक) + उत्तुङ्ग (प्रातिपदिक) + जटा (प्रातिपदिक) + जूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः; ‘पिङ्गः उत्तुङ्गः जटाजूटः येषाम्’ (having tawny, lofty matted hair-bundles)
सिंहचर्मावसायिनःwearing lion-skins
सिंहचर्मावसायिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसिंह (प्रातिपदिक) + चर्म (प्रातिपदिक) + अवसायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सिंहचर्मणि अवसयन्ति/वसन्ति’ (clad in lion-skin)
भस्मोद्धूलितगात्राःash-smeared-bodied
भस्मोद्धूलितगात्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक) + उद्धूलित (कृदन्त; √धूल्/√ध्वंस्? ‘to dust/smear’) + गात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘भस्मना उद्धूलितानि गात्राणि येषाम्’ (whose bodies are dusted/smeared with ash)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
भुजमण्डलभैरवाःfierce ones with an array/circle of arms
भुजमण्डलभैरवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक) + भैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः; ‘भुजमण्डलेन भैरवाः/भैरवस्वरूपाः’ (terrible with circles/arrays of arms)
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Rudras with towering tawny jaṭā, wrapped in lion-skins, bodies smeared with ash; their many arms form a fearsome ring, suggesting unstoppable protective force.
Characters & Entities
R
Rudras (implied)B
Bhasma (sacred ash)L
Lion-skin (siṃhacarma)FAQs
Śaiva renunciation (ash, matted hair) is presented as a source of invincible spiritual power in service of dharma.
None; the verse is descriptive of divine attendants/leaders.
None explicitly; bhasma is mentioned as an emblematic adornment.