Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 124
Devanagari script
गगनस्थः स दैत्येन्द्रः शस्त्राशनिमतींद्रियः । मुमोच सुरसैन्यानां सहारकरणीं पराम्
Transliteration
gaganasthaḥ sa daityendraḥ śastrāśanimatīṃdriyaḥ | mumoca surasainyānāṃ sahārakaraṇīṃ parām
Translation
आकाश में स्थित वह दैत्येन्द्र—जिसकी इन्द्रियाँ शस्त्र और वज्र के समान थीं—देवसेनाओं के संहार की परम शक्ति छोड़ने लगा।
Word by Word
gagana-sthaḥstanding in the sky
gagana-sthaḥ:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootgagana (प्रातिपदिक) + stha (√sthā, कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सप्तमी-तत्पुरुषः) = ‘गगने स्थितः’
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
daitya-indraḥlord of the demons
daitya-indraḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) = ‘दैत्यानाम् इन्द्रः’
śastra-aśani-matī-indriyaḥhaving senses sharp like weapons and thunderbolts
śastra-aśani-matī-indriyaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier of daityendraḥ)
TypeAdjective
Rootśastra (प्रातिपदिक) + aśani (प्रातिपदिक) + matī (प्रातिपदिक) + indriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः/कर्मधारय-समाससन्निवेशः; अर्थः: ‘शस्त्राशनिवत् (इव) तीक्ष्णेन्द्रियः’
mumocareleased/let loose
mumoca:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Root√muc (मुच् धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
sura-sainyānāmof the armies of the gods
sura-sainyānām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक) + sainya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः = ‘सुराणां सैन्यानि’
sa-hāra-karaṇīma destroyer/one that causes ruin
sa-hāra-karaṇīm:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootsa (अव्यय/उपसर्गसदृश) + hāra (प्रातिपदिक) + karaṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः = ‘हारं (अपहरणं/नाशं) करणीयति’ (हारकारिणी)
parāmsupreme/mighty
parām:
Viśeṣaṇa (Qualifier of sahārakaraṇīm)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narration)
Visual Art Cues
Scene: High in the sky, the demon-king hovers, radiating menace; from above he releases a sweeping destructive force that tears through the deva ranks below like a storm-front.
Characters & Entities
D
DaityendraS
Surasainya (armies of the Devas)FAQs
Adharma may appear powerful and elevated, yet it is ultimately opposed by the cosmic order that protects dharma.
No tīrtha is indicated in this verse.
None.