Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33
Devanagari script
संधीयमानेस्त्रे तस्मिन्मारुतः परुषो ववौ । चकंपे च मही देवी भिन्नाश्चांबुधयोऽभवन्
Transliteration
saṃdhīyamānestre tasminmārutaḥ paruṣo vavau | cakaṃpe ca mahī devī bhinnāścāṃbudhayo'bhavan
Translation
उस अस्त्र के संधान होते ही प्रचण्ड पवन बहने लगी; देवी पृथ्वी काँप उठी और समुद्र भी फटकर विभक्त हो गए।
Word by Word
संधीयमानेwhile being joined/being set (in motion)
संधीयमाने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्-धा (धातु) → संधीयमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (Present Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘अस्त्रे’ इति विशेषण
अस्त्रेin the weapon
अस्त्रे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तस्मिन्then/in that (moment)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Pronoun)
मारुतःthe wind
मारुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
परुषःharsh/violent
परुषः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मारुतः’ इति विशेषण
ववौblew
ववौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चकंपेtrembled
चकंपे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महीthe earth
मही:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मही’ इत्यस्य अपपद/विशेषण-रूपेण
भिन्नाःsplit/cleft
भिन्नाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√भिद् (धातु) → भिन्न (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘अम्बुधयः’ इति विशेषण
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अम्बुधयःoceans
अम्बुधयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअम्बुधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अभवन्became/were
अभवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A violent marut (wind) lashes the battlefield; Bhū-devī is shown trembling; oceans crack and part, with fissures and surging waves under a darkened sky.
Characters & Entities
M
Mahī (Earth goddess)O
OceansFAQs
Adharma-driven violence disturbs the whole cosmos; the Purāṇas portray moral disorder as ecological and cosmic upheaval.
None; the verse describes cosmic disturbance, not a pilgrimage site.
None.