Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6
Devanagari script
ब्रह्मास्त्रं तत्प्रजज्वाल ततः खे सुमहाद्भुतम् । देवानां चाभवत्सैन्यं सर्वमेव भयाकुलम्
Transliteration
brahmāstraṃ tatprajajvāla tataḥ khe sumahādbhutam | devānāṃ cābhavatsainyaṃ sarvameva bhayākulam
Translation
वह ब्रह्मास्त्र आकाश में प्रज्वलित हो उठा—अत्यन्त अद्भुत दृश्य। तब देवताओं की समस्त सेना भय से व्याकुल हो गई।
Word by Word
ब्रह्मास्त्रम्the Brahmāstra
ब्रह्मास्त्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म-अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
तत्then / that
तत्:
Sambandha/Avyaya-artha (Contextual reference)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here adverbial ‘then/that’ (contextual)
प्रजज्वालblazed forth
प्रजज्वाल:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-ज्वल् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; Perfect 3rd sg
ततःthereupon
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रभव अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/तदा- अर्थे (thereupon/then)
खेin the sky
खे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
सुमहाद्भुतम्most wondrous
सुमहाद्भुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-महा-अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (predicative/qualifying event)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Shashthi-sambandha (Possessive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; Imperfect 3rd sg
सैन्यम्the army
सैन्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (qualifying सैन्यम्)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
भयाकुलम्overwhelmed by fear
भयाकुलम्:
Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय-आकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (predicate adjective of सैन्यम्)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: The Brahmā-weapon ignites in the sky as a vast, astonishing blaze; the deva-army below is overwhelmed by fear.
Characters & Entities
B
BrahmāstraD
DevasFAQs
Even divine hosts tremble before unchecked destructive power, highlighting the need for restraint and higher protection.
No tīrtha is mentioned; the verse describes a celestial portent in battle.
None.