Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 59
Devanagari script
अयं स देवः सर्वेषां शरणं केशवोऽरिहा । अस्मिञ्जिते जिताः सर्वा देवता नात्र संशयः
Transliteration
ayaṃ sa devaḥ sarveṣāṃ śaraṇaṃ keśavo'rihā | asmiñjite jitāḥ sarvā devatā nātra saṃśayaḥ
Translation
यह वही देव हैं—केशव, शत्रुनाशक—सबके शरण। इनके जीत लिए जाने पर समस्त देवता जीते जाते हैं; इसमें संशय नहीं।
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
सःthat (very)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशार्थक-सर्वनाम (demonstrative pronoun)
देवःgod
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम् (Plural); सम्बन्ध-विशेषणम्
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma/Predicate (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootśaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम्; विधेय (predicate nominative)
केशवःKeśava (Viṣṇu)
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkeśava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (epithet)
अरिहाslayer of enemies
अरिहा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootari-han (प्रातिपदिक; हन्-धातु-सम्बद्ध)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (अरिणां हन्ता)
अस्मिन्in this (case/when this)
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
जितेwhen (he/this) is conquered / in the conquered (state)
जिते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootji (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय) → jita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि कृदन्तः; नपुंसक/पुंलिङ्गे सन्दर्भानुसारम्
जिताःconquered
जिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootji (धातु) + kta → jita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
देवताःdeities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
Asura lords (quoted speech within Sūta’s narration; deduced from context)
Characters & Entities
K
Keśava (Viṣṇu)D
Devas (Devatas)A
Asura lords (implied speakers)FAQs
The verse asserts a dharmic theology of refuge: Viṣṇu is the central support of the devas and protector of cosmic order.
None.
None.