Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53
Devanagari script
दिव्यनानास्त्रतीक्ष्णार्चिरारुह्यागात्सुराहवम् । तत्रापश्यत देवेंद्रं भयभीतमभिद्रुतम्
Transliteration
divyanānāstratīkṣṇārcirāruhyāgātsurāhavam | tatrāpaśyata deveṃdraṃ bhayabhītamabhidrutam
Translation
दिव्य, तीक्ष्ण-ज्वालामय नाना अस्त्रों से युक्त वाहन पर आरूढ़ होकर वह देव-युद्ध की ओर शीघ्र गया। वहाँ उसने भयभीत इन्द्र को देखा, जो शत्रुओं द्वारा दौड़ाया जा रहा था।
Word by Word
दिव्यdivine
दिव्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे समासपूर्वपदत्वेन; विशेषणम् (अस्त्र)
नानाvarious
नाना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय-विशेषणम् (indeclinable adjective)
अस्त्रweapons
अस्त्र:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; समासाङ्ग (compound member)
तीक्ष्णsharp / intense
तीक्ष्ण:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपदत्वेन; विशेषणम् (अर्चिस्)
अर्चिःflame / radiance
अर्चिः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; समासाङ्ग (compound member)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootरुह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (Absolutive/Gerund); उपसर्गः आ-
अगात्went
अगात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
सुराहवम्the battle of the gods
सुराहवम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + आहव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
अपश्यतsaw
अपश्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
देवेन्द्रम्Devendra (Indra)
देवेन्द्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
भयभीतम्afraid
भयभीतम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootभय + भीत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भी)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (देवेन्द्रम्)
अभिद्रुतम्being rushed at / pursued
अभिद्रुतम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि + द्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √द्रु)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP); विशेषणम् (देवेन्द्रम्)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Garuḍa (or the divine agent) mounts a blazing, weapon-radiant conveyance and rushes into the gods’ battle; Indra is seen fleeing in terror, chased by a formidable foe.
Characters & Entities
I
Indra (Devendra)D
Devas (Suras)G
Garuḍa (implied from prior verse)FAQs
Even the highest worldly power (Indra) is vulnerable; true refuge lies in divine support aligned with dharma.
None; the verse describes a celestial battlefield rather than a pilgrimage site.
None.