Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 78
Devanagari script
मूकास्तथाभवन्दैत्या मृतकल्पा महारणे । तान्दृष्ट्वा नष्टचेतस्कान्दैत्याञ्छीतेन पीडितान्
Transliteration
mūkāstathābhavandaityā mṛtakalpā mahāraṇe | tāndṛṣṭvā naṣṭacetaskāndaityāñchītena pīḍitān
Translation
उस महान रण में दैत्य मूक हो गए, मानो मृतक के समान। उन दैत्यों को—जिनकी चेतना नष्ट हो गई थी और जो शीत से पीड़ित थे—देखकर…
Word by Word
मूकाःmute
मूकाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — 'mute'
तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb)
अभवन्became
अभवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद — 'became/were'
दैत्याḥDaityas
दैत्याḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — 'Daityas/demons'
मृतकल्पाःas if dead
मृतकल्पाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृतकल्प (प्रातिपदिक: मृत + कल्प)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — 'like dead'
महारणेin the great battle
महारणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहारण (प्रातिपदिक: महा + रण)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन — 'in the great battle'
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — 'them'
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive) — 'having seen'
नष्टचेतस्कान्senseless
नष्टचेतस्कान्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्टचेतस् (प्रातिपदिक: नष्ट + चेतस्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — 'those whose consciousness is lost'
दैत्यान्Daityas
दैत्यान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — 'Daityas'
शीतेनby cold
शीतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — 'by cold'
पीडितान्afflicted
पीडितान्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु) → पीडित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — 'afflicted'
Speaker
Sūta (narrator)
Visual Art Cues
Scene: A frozen battlefield tableau: daityas stand rigid, eyes vacant, weapons drooping; the observer (implied actor) looks upon them, recognizing their senseless, cold-stricken state.
Characters & Entities
D
DaityasFAQs
Pride and aggression can collapse into helplessness; the narrative underscores the fragility of mere power without dharma’s support.
None; this is a battlefield description.
None.