Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77
Devanagari script
यवान्नैर्वा फलाहारैः शाकाहारैः पयोव्रतैः । प्राणयात्रां प्रकुर्वीत यावत्प्राणः स्वयं व्रजेत्
Transliteration
yavānnairvā phalāhāraiḥ śākāhāraiḥ payovrataiḥ | prāṇayātrāṃ prakurvīta yāvatprāṇaḥ svayaṃ vrajet
Translation
जब तक प्राण स्वयं न निकल जाएँ, तब तक जौ के अन्न, फलाहार, शाकाहार या दुग्ध-व्रत द्वारा जीवन निर्वाह करना चाहिए।
Word by Word
यवान्नैःwith barley-food
यवान्नैः:
Karana (Means/Instrument)
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यवानाम् अन्नम्)
वाor
वा:
Samuccaya/Vikalpa (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक-निपात
फलाहारैःwith fruit-diet
फलाहारैः:
Karana (Means/Instrument)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक) + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (फलानाम् आहारः)
शाकाहारैःwith vegetable-diet
शाकाहारैः:
Karana (Means/Instrument)
TypeNoun
Rootशाक (प्रातिपदिक) + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शाकानाम् आहारः)
पयोव्रतैःwith milk-vows (milk-only observances)
पयोव्रतैः:
Karana (Means/Instrument)
TypeNoun
Rootपयस्/पयः (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पयसो व्रतम्)
प्राणयात्राम्maintenance of life
प्राणयात्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्राणस्य यात्रा)
प्रकुर्वीतshould carry on; should maintain
प्रकुर्वीत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यावत्until; as long as
यावत्:
Avadhi (Limit)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिपर्यन्तार्थक (until/as long as)
प्राणःlife-breath; life
प्राणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case/Nominative), एकवचन
स्वयम्by itself; on its own
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (oneself/by itself)
व्रजेत्should depart; should go away
व्रजेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Skanda
Characters & Entities
S
SkandaK
Kāśī (implied context)FAQs
It commends disciplined, simple sustenance as a form of tapas, while affirming acceptance of life’s natural end.
The Kāśī setting is implicit; the verse itself is not a site-glorification passage.
Permissible austerity-diets: barley food, fruits, vegetables, and milk-based vrata.