Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 93
Devanagari script
एवं यो यजमानश्च यच्च तेषां द्विजन्मनाम् । क्वचिज्जलान्नविक्षेपः शुचिरस्पृष्ट एव च
Transliteration
evaṃ yo yajamānaśca yacca teṣāṃ dvijanmanām | kvacijjalānnavikṣepaḥ śuciraspṛṣṭa eva ca
Translation
इस प्रकार यजमान और उन द्विजों के लिए कहीं भी जल या अन्न का असावधानी से बिखेरना उचित नहीं; मनुष्य शुद्ध रहे और अपवित्रता से अस्पृष्ट रहे।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/in this manner’)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम
यजमानःthe sacrificer (patron)
यजमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
चand
च:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
यत्which/whatever
यत्:
Karta/Karma (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम
चand
च:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
द्विजन्मनाम्of the twice-born (brāhmaṇas etc.)
द्विजन्मनाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootद्वि + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (द्वि-जन्मनः = twice-born)
क्वचित्at some time/anywhere
क्वचित्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formकाल/देशवाचक-अव्यय (adverb: ‘somewhere/sometimes’)
जलान्नविक्षेपः(there is) no scattering of water/food
जलान्नविक्षेपः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate noun)
TypeNoun
Rootजल + अन्न + विक्षेप (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (जल-अन्नयोः विक्षेपः = scattering of water/food)
शुचिःpure
शुचिः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
अस्पृष्टःuntouched
अस्पृष्टः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootअ + स्पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्पृश् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
चand
च:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
Speaker
Unspecified (instructional voice; ritual-ethical guidance in Dharmāraṇya)
Characters & Entities
Y
YajamānaD
DvijanmanFAQs
Ritual merit depends on mindful discipline—purity and non-wastefulness are themselves dharma.
Dharmāraṇya is the sacral frame where ritual purity is emphasized as especially potent.
Avoid scattering food/water during rites; maintain śauca (purity) for yajamāna and participating dvijas.