Shukla Yajur Veda — Adhyaya 5, Mantra 23

Rishi: Yājñavalkya (traditional attribution)

Devata: Vaiṣṇavī (Viṣṇu-related protective power); anti-rakṣas function

Chandas: Yajus (prose formula with iterative cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

र॒क्षो॒हणं॑ वलग॒हनं॑ वैष्ण॒वी मि॒दम॒हं तं व॑ल॒गमुत्कि॑रामि॒ यं मे॒ निष्ट्यो॒ यम॒मात्यो॑ निच॒खाने॒दम॒हं तं व॑ल॒गमुत्कि॑रामि॒ यं मे॑ समा॒नो यमस॑मानो निच॒खाने॒दम॒हं तं व॑ल॒गमुत्कि॑रामि॒ यं मे॒ सब॑न्धु॒र्यमस॑बन्धुर्निच॒खाने॒दम॒हं तं व॑ल॒गमुत्कि॑रामि॒ यं मे॑ सजा॒तो यमस॑जातो निच॒खानोत्कृ॒त्यां कि॑रामि ।

Transliteration

rakṣó-haṇaṃ valagá-haṇaṃ vaiṣṇavī́ m idám aháṃ táṃ valagám ut-kirāmi | yáṃ me níṣṭyo yám amā́tyo nicakhā́na idám aháṃ táṃ valagám ut-kirāmi | yáṃ me samā́nó yám asamā́nó nicakhā́na idám aháṃ táṃ valagám ut-kirāmi | yáṃ me sabándhur yám asabándhur nicakhā́na idám aháṃ táṃ valagám ut-kirāmi | yáṃ me sajā́to yám asajā́to nicakhā́na ut-kṛ́tyāṃ kirāmi |

Translation

हे वैष्णवी—राक्षसों का संहार करने वाली, वलग (वलग-तंत्र) का विनाश करने वाली—इस वलग को मैं उखाड़कर बाहर फेंकता हूँ। जिसे मेरे प्रिय ने या अप्रिय ने गाड़ा हो—इस वलग को मैं उखाड़कर बाहर फेंकता हूँ। जिसे मेरा अपना (सम्बन्धी) या पराया ने गाड़ा हो—इस वलग को मैं उखाड़कर बाहर फेंकता हूँ। जिसे मेरा कुटुम्बी (समान) या असमान ने गाड़ा हो—इस वलग को मैं उखाड़कर बाहर फेंकता हूँ। जिसे मेरा बन्धु या अबन्धु ने गाड़ा हो—इस वलग को मैं उखाड़कर बाहर फेंकता हूँ। जिसे मेरा सहजात (साथ जन्मा) या असहजात ने गाड़ा हो—उसे उखाड़कर मैं दूर फेंकता हूँ।

Padapatha (Word Analysis)

र॒क्षः॒-हण॑म् । व॒ल॒ग॒-हण॑म् । वै॒ष्ण॒वी । म् । इ॒दम् । अ॒हम् । तम् । व॒ल॒गम् । उत्-कि॒रा॒मि॒ । यम् । मे॒ । निष्ट्यः॑ । यम् । अ॒मात्यः॑ । नि॒-च॒खा॒न॒ । इ॒दम् । अ॒हम् । तम् । व॒ल॒गम् । उत्-कि॒रा॒मि॒ । यम् । मे॒ । स॒मा॒नः । यम् । अ॒स॒मा॒नः । नि॒-च॒खा॒न॒ । इ॒दम् । अ॒हम् । तम् । व॒ल॒गम् । उत्-कि॒रा॒मि॒ । यम् । मे॒ । स॒ब॒न्धुः । यम् । अ॒स॒ब॒न्धुः । नि॒-च॒खा॒न॒ । इ॒दम् । अ॒हम् । तम् । व॒ल॒गम् । उत्-कि॒रा॒मि॒ । यम् । मे॒ । स॒जा॒तः । यम् । अ॒स॒जा॒तः । नि॒-च॒खा॒न॒ । उत्-कृ॒त्य॒ । आ॒म् । कि॒रा॒मि॒ ।

Entities Mentioned

• Vaiṣṇavī
• Viṣṇu
• Rākṣasas (hostile beings)