Adhyaya 5 Mantra 19 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Mantra 19

Rishi: Ṛgvedic Viṣṇu-hymn tradition

Devata: Viṣṇu

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

दि॒वो वा॑ विष्ण उ॒त वा॑ पृथि॒व्या म॒हो वा॑ विष्ण उ॒रोर॒न्तरि॑क्षात् । उ॒भा हि हस्ता॒ वसु॑ना पृ॒णस्वा प्र य॑च्छ॒ दक्षि॑णा॒दोत स॒व्याद्विष्ण॑वे त्वा

Transliteration

divó vā viṣṇa utá vā pṛthivyā́ mahó vā viṣṇa urór antárikṣāt | ubhā́ hí hástā vásunā pṛṇasvā prá yaccha dákṣiṇād óta savyā́d viṣṇáve tvā

Translation

हे विष्णु! चाहे दिव्य लोक से, चाहे पृथ्वी से, अथवा महान् विस्तीर्ण अन्तरिक्ष से—तू दोनों हाथों को वसु (धन) से परिपूर्ण कर; दाहिने से भी और बाएँ से भी दान प्रवाहित कर—विष्णु के लिए यह (अर्पण) तुम्हें।

Padapatha (Word Analysis)

दि॒वः । वा॒ । विष्णो॑ इति । उ॒त । वा॒ । पृ॒थि॒व्याः । म॒हः । वा॒ । विष्णो॑ इति । उ॒रोः । अ॒न्तरि॑क्षात् । उ॒भा । हि । हस्ता॑ । वसु॑ना । पृ॒ण॒स्व । प्र । य॒च्छ । दक्षि॑णात् । उत । स॒व्यात् । विष्ण॑वे । त्वा

Word by Word

दिवःof heaven

वाor

विष्णोO Viṣṇu

उतand / also

वाor

पृथिव्याःof the earth

महःgreat (measure/extent)

वाor

विष्णोO Viṣṇu

उरोःof the wide (one)/of the vast

अन्तरिक्षात्from the mid-space/atmosphere

उभाboth

हिindeed

हस्ता(two) hands

वसुनाwith wealth/goods

पृणस्वfill (you)! / satisfy!

प्रforth / forward

यच्छgive / bestow

दक्षिणात्from the right (side)

उतand / also

सव्यत्from the left (side)

विष्णवेfor Viṣṇu

त्वाyou (as object)

Entities Mentioned

Viṣṇu

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes