Shukla Yajur Veda — Adhyaya 39, Mantra 4
Rishi: Not specified in the excerpt.
Devata: Abstract desiderata (Kāma/Ākūti/Satya/Śrī/Yasas) treated as powers; implicitly Agni as carrier via svāhā.
Chandas: Yajus/prose formula.
Samhita Patha (Devanagari)
मन॑स॒: काम॒माकू॑तिं वा॒चः स॒त्यम॑शीय । प॒शू॒नाᳪ रू॒पमन्न॑स्य॒ रसो॒ यश॒: श्रीः श्र॑यतां॒ मयि॒ स्वाहा॑
Transliteration
mánasaḥ kā́mam ākū́tiṃ vācáḥ satyám aśīya | paśūnā́ṃ rū́pam ánnaśya ráso yáśaḥ śrī́ḥ śráyatāṃ máyī svā́hā
Translation
मैं मन की कामना और संकल्प, तथा वाणी का सत्य प्राप्त करूँ। पशुओं का रूप, अन्न का रस, यश और श्री मेरे में आश्रय लें—स्वाहा।
Padapatha (Word Analysis)
मन॑सः । काम॑म् । आ-कू॑तिम् । वा॒चः । स॒त्यम् । अ॒शी॒य । प॒शू॒नाम् । रू॒पम् । अन्न॑स्य । रसः॑ । यशः॑ । श्रीः । श्र॑यताम् । मयि॑ । स्वाहा॑
Word by Word
मनसःof the mind
मनसः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
कामम्desire
कामम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
आकूतिम्intention, resolve
आकूतिम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootआकूति (प्रातिपदिक)
वाचःof speech
वाचः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
सत्यम्truth
सत्यम्:
कर्म (object)
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
अशीयmay I attain/partake
अशीय:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
पशूनाम्of cattle/creatures
पशूनाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
रूपम्form, beauty
रूपम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
अन्नस्यof food
अन्नस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
रसःsap, essence
रसः:
कर्तृ (of ‘श्रयताम्’)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
यशःfame
यशः:
कर्तृ (of ‘श्रयताम्’)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
श्रीःprosperity, splendor
श्रीः:
कर्तृ (of ‘श्रयताम्’)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
श्रयताम्let (them) resort/attach
श्रयताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रि (धातु)
मयिin me
मयि:
अधिकरण (locus)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (oblatory exclamation)
स्वाहा:
(याज्ञिक-उद्गारः)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniK
Kāma (Desire)Ā
Ākūti (Resolve/Intention)S
Satya (Truth)Ś
Śrī (Prosperity/Splendor)Y
Yaśas (Glory/Fame)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes