Adhyaya 34 Mantra 53 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

Mantra 53

Rishi: Traditionally ascribed within the Viśve Devāḥ/Rudra-Agni complex; specific ṛṣi attribution varies in ancillary lists.

Devata: Ahi Budhnya; Aja Ekapād; Pṛthivī; Samudra; Viśve Devāḥ (collective).

Chandas: Triṣṭubh (dominant cadence; mixed invocatory style).

Samhita Patha (Devanagari)

उ॒त नोऽहि॑र्बु॒ध्न्य॒: शृणोत्व॒ज एक॑पात्पृथि॒वी स॑मु॒द्रः । विश्वे॑ दे॒वा ऋ॑ता॒वृधो॑ हुवा॒ना स्तु॒ता मन्त्रा॑: कविश॒स्ता अ॑वन्तु

Transliteration

utá no’ḥír budhnyàḥ śṛṇotu ajá ékapāt pṛthivī́ samudráḥ | víśve devā́ ṛtā́vṛdho huvānā́ stutā́ mantrā́ḥ kaviśastā́ avantu

Translation

और अहि-बुध्न्य हमारे लिए सुनें; अज-एकपाद, पृथ्वी और समुद्र भी (सुनें)। ऋत के वर्धक, आह्वान किए गए समस्त देव—ऋषियों द्वारा प्रशंसित, स्तुत मंत्र—हमारी रक्षा करें और हमें आगे बढ़ाएँ।

Padapatha (Word Analysis)

उत । नः । अहिः । बुध्न्यः । शृणोतु । अजः । एकपात् । पृथिवी । समुद्रः । विश्वे । देवाः । ऋत-वृधः । हुवानाः । स्तुताः । मन्त्राः । कवि-शस्ताः । अवन्तु

Word by Word

उतand, also

नःof us / for us

अहिःthe serpent (Ahi)

बुध्न्यःthe one of the deep (Budhnya)

शृणोतुmay (he) hear

अजःAja (the Unborn/Goat—deity name)

एकपात्Ekapāt (One-footed—deity)

पृथिवीEarth

समुद्रःOcean

विश्वेall

देवाःgods

ऋतावृधःincreasers of ṛta (cosmic order)

हुवानाःcalling/invoking

स्तुताःpraised

मन्त्राःmantras

कविशस्ताःpraised by seers/poets

अवन्तुmay (they) protect/help

Entities Mentioned

Ahi Budhnya

Aja Ekapād

Pṛthivī

Samudra

Viśve Devāḥ (ṛtāvṛdhaḥ)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes