Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 33, Mantra 7

Rishi: Vājasaneyin liturgical tradition (hymnic narrative voice).
Devata: Agni (as Hotṛ); secondarily ‘the gods’ as agents in the mythic scene.
Chandas: Triṣṭubh

त्रीणि॑ श॒ता त्री स॒हस्रा॑ण्य॒ग्निं त्रि॒ᳪशच्च॑ दे॒वा नव॑ चासपर्यन् । औक्ष॑न् घृ॒तैरस्तृ॑णन् ब॒र्हिर॑स्मा॒ आदिद्धोता॑रं॒ न्य॒सादयन्त

trī́ṇi śatá trī́ sahásrāṇy agníṃ triṃśácc a devā́ náva cāsaparyan | áukṣan ghr̥táir ástr̥ṇan bárhir asmai ā́d íd dhótāraṃ nyàsādayanta

तीन सौ, तीन हज़ार और उनतालीस देवों ने अग्नि की उपासना की। उन्होंने घृत से उसे अभिषिक्त किया, उसके लिए बर्हिस् (यज्ञ-आसन) बिछाया; और तब निश्चय ही उन्होंने होतृ को बैठाया।

त्रीणि । शता । त्री । सहस्राणि । अग्निम् । त्रिंशत् । च । देवाः । नव । च । असपर्यन् । औक्षन् । घृतैः । अस्तृणन् । बर्हिः । अस्मै । आत् । इत् । होतारम् । नि । असादयन्त

त्रीणिthree
त्रीणि:
विशेषण (संख्या) — कर्म (अग्निम्)
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि
शतानिhundreds
शतानि:
विशेष्य (संख्या) — कर्म (अग्निम्)
TypeNoun (numeral)
Rootशत
त्रीthree
त्री:
विशेषण (संख्या) — कर्म (सहस्राणि) / कर्म (अग्निम्)
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
विशेष्य (संख्या) — कर्म (अग्निम्)
TypeNoun (numeral)
Rootसहस्र
अग्निम्Agni (the fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि
त्रिंशत्thirty
त्रिंशत्:
कर्तृ (देवाः इत्यस्य संख्या)
TypeNoun (numeral)
Rootत्रिंशत्
and
:
TypeIndeclinable
Root
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव
नवnine
नव:
कर्तृ (देवाः इत्यस्य संख्या)
TypeNoun/Adjective (numeral)
Rootनव
and
:
TypeIndeclinable
Root
आसपर्यन्they served/worshipped
आसपर्यन्:
क्रिया (कर्तृ: देवाः)
TypeVerb
Rootसप्/सपऱ् (सेवायाम्/पूजायाम्) + आ
औक्षन्they sprinkled
औक्षन्:
क्रिया (कर्तृ: देवाः)
TypeVerb
Rootउक्ष् (सिञ्चने) / वक्ष् (वर्षणे) — वेदिक-रूप
घृतैःwith ghee
घृतैः:
करण
TypeNoun
Rootघृत
अस्तृणन्they spread
अस्तृणन्:
क्रिया (कर्तृ: देवाः)
TypeVerb
Rootस्तृ (आस्तरणे) + अ
बर्हिःthe sacrificial grass (barhis)
बर्हिः:
कर्म
TypeNoun
Rootबर्हिस्
अस्मैfor him (for Agni)
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
towards; forth
:
TypeIndeclinable (preverb)
Root
आदित्then; thereafter
आदित्:
TypeIndeclinable
Rootआदित् (निपात) / आ + इत्
होतारम्the Hotṛ-priest
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ
निdown; into position
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि
असादयन्तthey caused (him) to sit/they seated
असादयन्त:
क्रिया (कर्तृ: देवाः)
TypeVerb
Rootसद् (उपवेशने) + आ + नि
A
Agni
V
Viśve Devāḥ (the gods collectively)
H
Hotṛ (priestly office, linked to Agni)