Adhyaya 28 Mantra 7 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 28, Mantra 7

Rishi: RV-derived (seer per source hymn)

Devata: Daivyau Hotārā (the two divine Hotṛs), with Indra as beneficiary

Chandas: Triṣṭubh (approximate)

Samhita Patha (Devanagari)

होता॑ यक्ष॒द्दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजा॒ सखा॑या ह॒विषेन्द्रं॑ भिषज्यतः । क॒वी देवौ॒ प्रचे॑तसा॒विन्द्रा॑य धत्त इन्द्रि॒यं वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

Transliteration

hótā yákṣad daivyā́ hótārā bhiṣájā sákhāyā havíṣéndraṃ bhiṣajyátaḥ | kavī́ deváu prá·cetasāv índrāya dhatta indriyáṃ vītā́m ā́jyasya hótar yája

Translation

होता यजन करे—वे दो दैवी होतार, सखा, भिषज (वैद्य) होकर, हवि द्वारा इन्द्र का उपचार करते हैं। वे दोनों कवि, प्रचेतस् (प्रज्ञावान) देव, इन्द्र के लिए इन्द्रिय (सामर्थ्य/अधिपत्य-शक्ति) धारण कराते हैं; वे घृत का सेवन करें—हे होतः, यजन कर।

Padapatha (Word Analysis)

होता । यक्षत् । दैव्या । होतारा । भिषजा । सखाया । हविषा । इन्द्रम् । भिषज्यतः । कवी इति । देवौ । प्र-चेतसा । इन्द्राय । धत्तः । इन्द्रियम् । वीताम् । आज्यस्य । होतः । यज ।

Word by Word

होताthe Hotṛ (invoking priest)

यक्षत्let (him) worship / perform sacrifice

दैव्याdivine

होतारौthe two Hotṛ-priests

भिषजाas/with a healer (physician)

सखायौthe two friends

हविषाwith the oblation

इन्द्रम्Indra

भिषज्यतःthey two heal / act as physicians

कवीthe two sages/poets

देवौthe two gods

प्रचेतसौwise, discerning

इन्द्रायfor Indra

धत्तःplace/put (you two)

इन्द्रियम्vigor, power

वीताम्enjoyed/accepted (by the gods)

आज्यस्यof ghee

होतरिin/at the Hotṛ (office); in the Hotṛ

यजworship! sacrifice!

Entities Mentioned

Daivyau Hotārā (the Two Divine Hotṛs)

Indra

Agni (implicit as Hotṛ and as the offering-fire)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes