Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 24, Mantra 4

Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Maruts; Sarasvatī; Tvaṣṭṛ; Indra-Agni; Uṣas
Chandas: Yajus (prose formula)

पृश्नि॑स्तिर॒श्चीन॑पृश्निरू॒र्ध्वपृ॑श्नि॒स्ते मा॑रु॒ताः फ॒ल्गूर्लो॑हितो॒र्णी प॑ल॒क्षी ताः सा॑रस्व॒त्य॒: प्लीहा॒कर्ण॑: शुण्ठा॒कर्णो॑ऽध्यालोह॒कर्ण॒स्ते त्वा॒ष्ट्राः कृ॒ष्णग्री॑वः शिति॒कक्षो॑ऽञ्जिस॒क्थस्त ऐ॑न्द्रा॒ग्नाः कृ॒ष्णाञ्जि॒रल्पा॑ञ्जिर्म॒हाञ्जि॒स्त उ॑ष॒स्या॑:

pṛ́śnis tiraścī́napṛśnir ūrdhvápṛśnis te mārutā́ḥ | phalgū́r lohitórṇī palakṣī́ tā́ḥ sārasvatyàḥ | plīhākarṇaḥ śuṇṭhākarṇo 'dhyālohakarṇas te tvā́ṣṭrāḥ | kṛ́ṣṇagrīvaḥ śitikákṣo 'ñjisákthas ta aindrāgnā́ḥ | kṛ́ṣṇāñjir alpā́ñjir mahā́ñjis ta uṣasyā́ḥ

चितकबरा, तिरछी-चितकबरी और ऊपर-चितकबरी—ये मरुतों की (समर्पित) हैं। फाल्गु (फीकी), लोहित-ऊर्णी (लाल ऊनवाली) और पलक्षी (चितकबरी)—ये सरस्वती की हैं। प्लीहा-कर्ण (तिल्ली-जैसे कानवाली), शुण्ठा-कर्ण (कटी/लटकी कानवाली) और अध्यालोह-कर्ण (अत्यधिक लाल कानवाली)—ये त्वष्टृ की हैं। कृष्ण-ग्रीव (काली गर्दनवाली), शिति-कक्ष (श्वेत कंधेवाली) और अञ्जि-सक्थ (उज्ज्वल जंघावाली)—ये इन्द्र-अग्नि की हैं; अल्प-अञ्जि (कम चमकवाली) और महा-अञ्जि (अधिक चमकवाली)—ये उषस्या (उषा-देवियों) की हैं।

पृश्निः । तिरश्चीन-पृश्निः । ऊर्ध्व-पृश्निः । ते । मारुताः । फल्गूः । लोहित-ऊर्णी । पलक्षी । ताः । सारस्वत्यः । प्लीहा-कर्णः । शुण्ठा-कर्णः । अध्यालोह-कर्णः । ते । त्वाष्ट्राः । कृष्ण-ग्रीवः । शिति-कक्षः । अञ्जि-सक्थः । ते । ऐन्द्रा-अग्नाः । कृष्ण-अञ्जिः । अल्प-अञ्जिः । महत्-अञ्जिः । ते । उषस्याः

P
Prajāpati
A
Agni
S
Sarasvatī
A
Aśvins
S
Soma
P
Pūṣan
S
Sūrya
T
Tvaṣṭṛ
V
Vāyu
I
Indra
V
Viṣṇu
R
Rudra Paśupati
P
Parjanya
V
Viśve Devāḥ
V
Vāc
A
Aditi
D
Dhātṛ
D
Devapatnīs