Shukla Yajur Veda — Adhyaya 20, Mantra 74

Rishi: Traditional: connected with Soma-cycle Aśvin/Sarasvatī invocations (RV provenance); Śukla-Yajurveda transmission ascribed to Yājñavalkya lineage.

Devata: Aśvins (Nāsatyas), Sarasvatī; with an address to Indra as the presiding power in the karman.

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (RV-style); exact metrical classification depends on pada-counting in the source hymn.

Samhita Patha (Devanagari)

ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा॒ हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा॑ । सर॑स्वती ह॒विष्म॒तीन्द्र॒ कर्म॑सु नोऽवत

Transliteration

tā nā́satyā supéśasā híraṇyavartanī nárā | sárasvatī havíṣmatī́ndra kármasu no ’vata

Translation

वे नासत्य (अश्विनौ), सुन्दर रूपवाले, स्वर्ण-पथ पर चलने वाले वे दोनों वीर; और हवि-समृद्ध सरस्वती—हे इन्द्र—वे हमारे यज्ञकर्मों में हमारी रक्षा करें, सहायता करें।

Padapatha (Word Analysis)

ता । नासत्या । सुपेशसा । हिरण्यवर्तनी । नरा । सरस्वती । हविष्मती । इन्द्र । कर्मसु । नः । अवत

Word by Word

• ताः: those (f.)
• ताः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नासत्या: the Nāsatyas (Aśvins)
• नासत्या: Kartā
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: नासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)

• सुपेशसा: of beautiful form
• सुपेशसा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-पेशस् (प्रातिपदिक)

• हिरण्यवर्तनी: having golden paths/tracks
• हिरण्यवर्तनी: Kartā
• Type: Adjective
• Root: हिरण्य-वर्तनी (प्रातिपदिक)

• नरा: the two men (Aśvins)
• नरा: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• हविष्मती: possessing oblation
• हविष्मती: Kartā
• Type: Adjective
• Root: हविष्मती (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• कर्मसु: in (our) rites/acts
• कर्मसु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवत: may (he) protect/help
• अवत: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु)

Entities Mentioned

• Aśvins (Nāsatyas)
• Sarasvatī
• Indra