Shukla Yajur Veda — Adhyaya 20, Mantra 70
Rishi: Vājasaneyin transmission (Indra-indriya cycle)
Devata: Indra (with Savitar, Varuṇa, Bhaga as establishing powers)
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like (to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
य इन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॒धुः स॑वि॒ता वरु॑णो॒ भग॑: । स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑ति॒र्यज॑मानाय सश्चत
Transliteration
yá índra indríyaṃ dadhúḥ savitā́ váruṇo bhágaḥ | sá sutrā́mā havíṣpatiḥ yájamānāya saścata
Translation
जिस इन्द्र में सविता, वरुण और भग ने इन्द्रिय-शक्ति (ऐश्वर्य) स्थापित की है—वह सुत्रामा, हविष्पति (हविष्य का स्वामी) इन्द्र यजमान के निकट उपस्थित हो।
Padapatha (Word Analysis)
यः । इन्द्रः॑ । इ॒न्द्रि॒यम् । द॒धुः । स॒वि॒ता । वरु॑णः । भगः॑ । सः । सु॒त्रामा॑ । ह॒विष्प॑तिः । यज॑मानाय । स॒श्चत ।
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रियम्power, vigor, lordly might
इन्द्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
दधुःthey have placed/established
दधुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
सविताSavitṛ (the Impeller)
सविता:
Kartā
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
भगःBhaga
भगः:
Kartā
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुत्रामाhaving good protection
सुत्रामा:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootसुत्रामन् (प्रातिपदिक)
हविष्पतिःlord of the oblation
हविष्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootहविष्पति (प्रातिपदिक)
यजमानायto/for the sacrificer
यजमानाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
सश्चतmay he accompany/attend (him)
सश्चत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसश्च् (धातु)
Entities Mentioned
I
IndraS
SavitarV
VaruṇaB
BhagaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes