Adhyaya 15 Mantra 51 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 15, Mantra 51

Rishi: Unspecified; Agnicayana mantra-stratum

Devata: Agni (as Vāc-centre; Satpati)

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

आ वा॒चो मध्य॑मरुहद्भुर॒ण्युर॒यम॒ग्निः सत्प॑ति॒श्चेकि॑तानः । पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या निहि॑तो॒ दवि॑द्युतद॒धस्प॒दं कृ॑णुतां॒ ये पृ॑त॒न्यव॑:

Transliteration

ā́ vā́co mádhyam aruhad bhuraṇyúr ayám agníḥ sátpatiś cékītānaḥ | pṛṣṭhé pṛthivyā́ níhito dávidyutad adháspadaṃ kṛṇutāṃ yé pṛtanýavaḥ

Translation

वाणी के मध्यस्थ आसन पर वह तीव्रगामी आरूढ़ हुआ है—यह अग्नि, सत्पति, प्रकट-चेतन। पृथ्वी की पीठ पर स्थापित होकर वह चमक उठा; जो कलहकारी हैं, वे अपने लिए अधःपद (नीचा आधार) बना लें।

Padapatha (Word Analysis)

आ । वाचः । मध्यम् । अरुहत् । भुरण्युः । अयम् । अग्निः । सत्पतिः । चेकीतानः । पृष्ठे । पृथिव्याः । निहितः । दविद्युतत् । अधः-पदम् । कृणुताम् । ये । पृतन्यवः ।

Word by Word

आtowards; unto

वाचःof speech

मध्यम्the middle (region)

अरुहत्mounted; rose

भुरण्युःthe swift/impetuous one

अयम्this

अग्निःAgni; fire

सत्पतिःlord of the good/true; good lord

चेकि॑तानःperceiving; discerning; vigilant

पृष्ठेon the back/surface

पृथिव्याःof the earth

निहितःplaced; deposited

दविद्युतत्shone forth; flashed

अधःपदम्the lower place/footing

कृणुताम्let the two make

येwho; those who

पृतन्यवःfighters; hostile combatants

Entities Mentioned

Agni

Vāc (Speech)

Pṛthivī (Earth)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes