Mantra 1
Rishi: Traditionally attributed within the Agnicayana complex to the Yājñavalkya-line transmission (exact ṛṣi ascription varies by anukramaṇī traditions)
Devata: Agni; and secondarily ‘Devāḥ’ collectively
Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula (not a strict ṛgvedic metre)
Samhita Patha (Devanagari)
मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निᳪ रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । मामु॑ दे॒वता॑: सचन्ताम्
Transliteration
máyi gṛhṇā́my ágre agníṃ rāyás-poṣā́ya suprajā́stvāya suvī́ryāya | mā́m u devátāḥ sacantām ||
Translation
मैं आरम्भ में अग्नि को अपने में धारण करता/करती हूँ—धन-समृद्धि के पोषण हेतु, उत्तम सन्तान-प्राप्ति हेतु, और श्रेष्ठ वीर्य-लाभ हेतु। और देवताएँ भी मुझसे संलग्न रहें।
Padapatha (Word Analysis)
मयि । गृह्णामि । अग्रे । अग्निम् । रायः-पोषाय । सु-प्रजास्त्वाय । सु-वीर्याय । माम् । उ । देवताः । सचन्ताम् ।
Word by Word
मयिin/into me
मयि:
अधिकारण
TypePronoun
Rootअस्मद्
गृह्णामिI take / I grasp
गृह्णामि:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (गृह्णाति)
अग्रेin front; first; at the beginning
अग्रे:
अधिकारण
TypeNoun (adverbial use)
Rootअग्र
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि
रायस्of wealth
रायस्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (स्त्री. ‘राय्’ = wealth)
पोषायfor nourishment/prosperity
पोषाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपोष
सुप्रजास्त्वायfor good progeny/offspring
सुप्रजास्त्वाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (abstract/quality)
Rootसु-प्रजा-स्त्व (सुप्रजास्त्व)
सुवीर्यायfor good strength/heroic vigor
सुवीर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसु-वीर्य
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
देवताःthe deities
देवताः:
कर्ता
TypeNoun
Rootदेवता
सचन्ताम्may (they) accompany/attend (me)
सचन्ताम्:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootसच् (सचते/सचन्ते) अथवा √सच् ‘to accompany, to associate’
Entities Mentioned
A
AgniD
Devāḥ (collectively)B
Brahman (as first principle)V
VenaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes