Adhyaya 12 Mantra 59 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 59

Rishi: Yājñavalkya-tradition

Devata: Agni

Chandas: Yajus-formula (non-ṛc; cadence approximates Anuṣṭubh segments)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने॒ त्वं पु॑री॒ष्यो॒ रयि॒मान् पु॑ष्टि॒माँ२ अ॑सि । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒: सर्वा॒: स्वं योनि॑मि॒हाऽस॑दः

Transliteration

ágne tváṃ purīṣyó rayímān puṣṭímāṃ2 ási | śivā́ḥ kṛtvā́ díśaḥ sárvāḥ sváṃ yónim ihā́sadah

Translation

हे अग्नि, तू पुरीष्य है; तू धनवान और पुष्टिमान है। सब दिशाओं को शिव (मंगल) करके, तू यहाँ अपने ही स्व-योनि (स्व-आसन/स्व-स्थान) पर आसीन हो।

Padapatha (Word Analysis)

अग्ने । त्वम् । पुरीष्यः । रयिमान् । पुष्टिमान् । असि । शिवाः । कृत्वा । दिशः । सर्वाः । स्वम् । योनिम् । इह । आसदः ।

Word by Word

अग्नेO Agni

त्वम्you

पुरीष्यःabounding in nourishment/refreshment (lit. having ‘पुरीष’)

रयिमान्possessing wealth

पुष्टिमान्possessing nourishment/prosperity

असिare

शिवाःauspicious (ones)

कृत्वाhaving made

दिशःthe directions

सर्वाःall

स्वम्one’s own

योनिम्womb; source; abode

इहhere

आसदःsit down; take your seat; approach and be seated

Entities Mentioned

Agni

Dik (Directions)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes