Adhyaya 12 Mantra 24 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 24

Rishi: To be confirmed via Vājasaneyī anukramaṇī for VS 12.24.

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification).

Samhita Patha (Devanagari)

उ॒शिक्पा॑व॒को अ॑र॒तिः सु॑मे॒धा मर्त्ये॑ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ नि धा॑यि । इय॑र्ति धू॒मम॑रु॒षं भरि॑भ्र॒दुच्छु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ द्यामिन॑क्षन्

Transliteration

uśík-pā́vako aratíḥ sumedhā́ martyéṣv agnír amṛ́to ní dhāyi | íyarti dhūmám aruṣáṃ bharibhrád ucchukréṇa śocíṣā dyā́m inakṣan ||

Translation

उत्सुक पावक, चंचल, सुमेधा—अग्नि, अमृत, मर्त्यों में स्थापित किया गया है। वह अरुण धूम को ऊपर उठाता है, उसे आगे लिए चलता है; उज्ज्वल शोचिषा से वह द्युलोक तक पहुँचता है।

Padapatha (Word Analysis)

उशिक् । पावकः । अरतिः । सुमेधाः । मर्त्येषु । अग्निः । अमृतः । नि । धायि । इयर्ति । धूमम् । अरुषम् । भरिभ्रत् । उत्-शुक्रेण । शोचिषा । द्याम् । इनक्षन्

Word by Word

उशिक्eager, desirous (ardent)

पावकःthe purifier (Agni)

अरातिःthe dispeller of foes/hostility

सुमेधाof good wisdom, wise

मर्त्येषुamong mortals

अग्निःAgni (fire)

अमृतःimmortal

निdown, in (as prefix)

धायिwas placed/was established

इयर्तिhe/it sets in motion, sends forth

धूमम्smoke

अरुषम्ruddy, tawny

भरिभ्रत्bearing/carrying (along), laden

उत्up, forth (as prefix)

शुक्रेणwith bright (radiance)

शोचिषाwith flame/splendour

द्याम्the sky

इनक्षन्reached, attained

Entities Mentioned

Agni

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes