Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 5
Rishi: RV tradition (unspecified here)
Devata: Dual deity (contextual) + collective Devas as ‘sons of immortality’
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यु॒जे वां॒ ब्रह्म॑ पू॒र्व्यं नमो॑भि॒र्वि श्लोक॑ एतु प॒थ्ये॒व सू॒रेः । शृ॒ण्वन्तु॒ विश्वे॑ अ॒मृत॑स्य पु॒त्रा आ ये धामा॑नि दि॒व्यानि॑ त॒स्थुः
Transliteration
yujé vāṃ bráhma pū́rvyaṃ námobhir ví ślóka etu pathyéva sūréḥ | śṛṇvántu víśve amṛ́tasya putrā́ ā́ yé dhā́māni divyā́ni tasthúḥ
Translation
मैं तुम दोनों के लिए उस प्राचीन ब्रह्म-वाणी को युक्त करता हूँ; नमस्कारों सहित यह स्तुति सूर्य के सुनिश्चित पथ की भाँति सर्वत्र प्रसारित हो। अमृत के पुत्र—सब के सब—श्रवण करें; वे भी जो दिव्य धामों में स्थित हैं।
Padapatha (Word Analysis)
यु॒जे । वा॒म् । ब्रह्म॑ । पू॒र्व्यम् । नमो॑भिः । वि । श्लोकः॑ । ए॒तु । प॒थ्या॑ । इ॒व । सू॒रेः । शृ॒ण्वन्तु॑ । विश्वे॑ । अ॒मृत॑स्य । पु॒त्राः । आ । ये । धामा॑नि । दि॒व्यानि॑ । त॒स्थुः
Word by Word
युजेfor the yoking/for union (for harnessing)
युजे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootयुज् (धातु) / युज्- (प्रातिपदिक, ‘युग्/युज्’ = योक्त्र/योग)
वाम्of you two / to you two
वाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मthe sacred utterance / prayer
ब्रह्म:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
पूर्व्यम्ancient, primeval
पूर्व्यम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘पूर्व’ से)
नमोभिःwith salutations
नमोभिः:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
विforth, apart, widely
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
श्लोकःthe hymn/verse
श्लोकः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
एतुmay it go/come forth
एतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
पथ्याpath-leading, on the path
पथ्या:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपथ्य (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
सूरेःof the seer/sage
सूरेः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
शृण्वन्तुlet (them) hear
शृण्वन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अमृतस्यof immortality
अमृतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
पुत्राःsons
पुत्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
येwho
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धामानिabodes, stations
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
दिव्यानिheavenly, divine
दिव्यानि:
विशेषण
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
तस्थुःhave stood / are stationed
तस्थुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Entities Mentioned
D
Dual deity (yoked pair, context-dependent in the rite)V
Viśve Devāḥ (All Gods) / ‘sons of immortality’S
Sūrya (Sun)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes