Mantra 26
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Kṣatra (royal power) as the functional deity; implicit Earth/Seat as support
Chandas: Prose-yajus
Samhita Patha (Devanagari)
स्यो॒नाऽसि॑ सु॒षदा॑ऽसि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि । स्यो॒नामा सी॑द सु॒षदा॒मा सी॑द क्ष॒त्रस्य॒ योनि॒मा सी॑द
Transliteration
syónā ’si | suṣádā ’si | kṣatrásya yónir asi | syónāmā́ sīda | suṣádāmā́ sīda | kṣatrásya yónímā́ sīda
Translation
तू कल्याणकारी है; तू सु-आसन है; तू क्षत्र (राज्य-शक्ति) की योनि/आसन है। कल्याणकारी आसन पर बैठ; सु-आसन पर बैठ; क्षत्र की योनि-आसन पर बैठ।
Padapatha (Word Analysis)
स्योना । असि । सुषदा । असि । क्षत्रस्य । योनिः । असि । स्योना-मा । सीद । सुषदा-मा । सीद । क्षत्रस्य । योनिम्-आ । सीद
Word by Word
स्योनाpleasant, auspicious
स्योना:
विशेषण (सम्बोधन/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक) < सु-योन (विशेषण)
असिyou are
असि:
अस्ति-क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सुषदाwell-seated, firmly placed
सुषदा:
विशेषण (सम्बोधन/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-षद (प्रातिपदिक; ‘well-seated/firmly-sitting’)
असिyou are
असि:
अस्ति-क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
क्षत्रस्यof dominion / of royal power
क्षत्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
योनिःwomb, source, seat
योनिः:
विधेय-नाम (predicate nominative)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
अस्ति-क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
स्योनाम्(as) pleasant/auspicious (one)
स्योनाम्:
कर्म (सीद्-क्रियायाः)
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
सीदsit down; take your seat
सीद:
आज्ञार्थ-क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु) + आ (उपसर्ग) → आसीद
सुषदाम्(as) well-seated/firmly-placed (one)
सुषदाम्:
कर्म (सीद्-क्रियायाः)
TypeAdjective
Rootसु-षद (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
सीदsit down; take your seat
सीद:
आज्ञार्थ-क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु) + आ (उपसर्ग) → आसीद
क्षत्रस्यof dominion / of royal power
क्षत्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
योनिम्the seat/source
योनिम्:
कर्म (सीद्-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
सीदsit down; take your seat
सीद:
आज्ञार्थ-क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु) + आ (उपसर्ग) → आसीद
Entities Mentioned
K
Kṣatra (royal power)P
Pṛthivī / Āsana (Earth/Seat as support)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes